سنجش کلاسی
آنجلوو كراس چند روش براي سنجش كلاس درس به منظور راهنمايي و كمك به مسئولان و مربيان در سال 1995 بيان كردهاند كه مورد استقبال زيادي قرار گرفته است.
تأكيد اين روشها بر سنجش ميزان ياد گيري فراگيرندگان در برنامههاي اصلي و فرعي مربوط به رشته تحصيلي مورد نظر است و اطلاعات ارزشمندي در مورد يادگيري آنان فراهم ميآورد.
2. مهمترين موضوع
توضيح و شرح: استاد از فراگيرندگان ميخواهد كه به سوال زير جواب فوري بدهند:
مبهمترين موضوع در اين مورد (جلسه، سمينار، كنفرانس، خواندن، تكاليف و ...) كدام بود؟
هدف: اين روش بازخورد سريعي از مبهمترين قسمت درس ميدهد و به مسئولان آموزشي كمك ميكند تا تصميم بگيرند بر چه موضوعي بيشتر تأكيد كنند و چه مقدار وقت صرف هر موضوعي كنند و فراگيرندگان هم به سرعت متوجه ميشوند كه چه چيزي را فهميدهاند و مجا ابهام داشتهاند.
پيشنهادهايي براي استفاده از اين روش: اين روش اغلب در درسهايي كه فراگيرندگان با مقدار زيادي اطلاعات جديد در يك مبحث پايهاي مواجهاند استاندارد ميشود. اين روش بايد در پايان هر مبحث نيز اجرا شود.
روش استفاده از اطلاعات: اغلب كافي است كه جوابها را بر طبق نكات مبهم و يا بر اساس آن كه حقايق يا مفاهيم يا اصول يا ... باشند طبقهبندي كنيم.
اين روشها داراي مزايا و محاسن بسياري است؛
از جمله:
1- آنها از نظر ماهيت تكويني هستند ( مانند امتحانات آخر ترم نيستند) و، و در طول ترم، باز خود را به مسئولان آموزشي مي دهند تا به فراگيرندگان كمك كنند، مطالب را بهتر و سنجيدهتر فراگيرند.
2- اين روشها به سبب سرعت در كاربرد آنها فقط چند دقيقه از وقت كلاس را ميگيرند و مسئولان آموزشي به آساني و به سرعت مي توانند آنها را مطالعه و بررسي كنند.
3- اين روش ها بسيار انعطاف پذيرند و مي توان آنها رد جهتي كه مورد توجه معلم است، سوق داد.
4- اين روشها مممكن است بي نام و يا با نام مستعار باشند. (هر چند كه چندان لزومي هم ندارد). در اين صورت دست يادگيرندگان براي اضهار بيان مطالبي كه مي فهمند و نيز آنچه را كه نمي فهمند باز است.
5- اين روشها فراگيرندگان را به نوشتن و استفاده از فكر و انديشه تشويق ميكنند و باغث افزايش انگيزه آنان ميشوند تا يادگيري را جديتر بگيرند.
هدف از اين سنجش و سنجش فقط رتبه بندي فراگيرندگان و يا آگاه كردن آنها از عملكرد آنها از عملكرد آموزشي شان نيست.بلكه بيشتر در اختيار گذاشتن اطلاعاتي براي مسئولان آموزشي در مورد فراگيري فراگيرندگان است تا آنها از اين اطلاعات براي درك مستقيم و راهنمايي فراگيرندگان و قضاوتهاي حرفهاي و كاري خود استفاده كنند. آنجلو و كراس اين پنج روش را به مسئولان آموزشي پيشنهاد ميكنند:
1- ورقه يك دقيقهاي (كه به آن كاغذ يك دقيقهاي و يا پاسخ نيم صفحهاي نيز ميگويند).
توضيح و شرح: استاد در طول 3-2 دقيقه از فراگيرندگان ميخواهد به طور خلاصه به طور خلاصه و به صورت كتبي به دو سئوال زير پاسخ دهند:
الف) مهمترين موضوعي كه امروز در طول كلاس ياد گرفتهايد كدام است؟
ب) كدام سوال مهم شما هنوز بي جواب مانده است؟
هدف: اين روش به مسئولان آموزشي اجازه ميدهد كه مقايسهاي بين اهداف آموزشي و درك فراگيرندگان از اين اهاف و ميزان يادگيري آنها انجام دهند. علاوه بر اين از آنجا كه استاد ميفهمد فراگيرندگان چه مشكلات يادگيرياي دارند ترتيبي ميدهد كه آنها جواب سوالاتشان را در جلسه بعد دريافت كنند. در اين روش فراگيرندگان اطلاعاتشان را ارزيابي ميكنند و ملزم ميشوند آنها را به خاطر بياورند.
پيشنهادهايي براي استفاده از اين روش: اين روش هم براي كلاسهاي كم جمعيت و هم براي كلاسهاي پرجمعيت مناسب است و همچنين براي دورههايي كه فراگيرندگان با مقدار زيادي از اطلاعات در پايه به خصوص مواجه هستند.
روش استفاده از اطلاعات: اغلب كافي است كه استاد به آساني پاسخ را جدولبندي يا فهرستبندي كند و هر اظهار نظر مفيدي را يادداشت كند.
*********
پيشنهادهايي براي استفاده از اين روش:
اين روش زماني مؤثر است كه اطلاعات موجود را بتوان به صورت فرم بندي خلاصه كرد (مثل مطالب تاريخي، سياسي، داستانها، واكنشهاي شيميايي و ... )
روش اشتفاده از اطلاعات:
جوابهاي هر سئوال را بايد جداگانه سنجيد و اغلب آسانترين راه آن است كه پاسخها را به سه دسته طبقه بندي كنيم:
- نامناسب و نادرست و ناكافي
- كافي و مناسب
- عالي نا مناسب و كافي
يك هاتريس با سئوالاتي در ستون و سه سطح طبقه بندي شده به مثابه رديفها، مي تواند به سرعت مسئولان آموزشي را آگاه كند كه فراگيرندگان در پاسخ به «چه كسي و چرا» بيشتر دارند يا در پاسخ به «چطور و چرا».
4- تفسير و تشريح هدايت شده
توضيح و شرح:
استان از فراگيرندگان ميخواهد تا بخشي از درس را جدا كنند و شرحي درباره آن را به زبان خودشان براي گروه خاص و هدف خاصي بنويسند. اين كار براي فراگيرندگان بسيار مفيد است؛ زيرا در دوره هاي آموزشي از آنها خواسته مي شود كه اطلاعات خاصي را به زبان ديگري براي مخاطبان، مشتريان و خريداران قابل فهم باشد بيان كنند.
پيشنهادهايي براي استفاده از اين روش: اين روش هنگامي بسيار مفيد است كه فراگيرندگان ميخواهند موضوعات و مفاهيمي در مورد كارهايي كه با ديگران ارتباط زياد، دارد، ياد بگيرند.
روش استفاده از اطلاعات: جوابها به چهار دسته طبقه بندي ميشوند: مبهم، اندك، كافي، عالي.
پاسخها براي اين چهار طبقه بر اساس، دقت، مناسب بودن براي گروه مورد نظر و مؤثر بودن در انجام دادن واجراي هدف تعيين مي شوند. راه ديگر اين است كه روشن ترين و بهترين پاسخ و نيز بد ترين و مبهمترين آن مشخص شود. سپس پاسخهاي فراگيرندگان را ميتوان بر اساس دامنهاي از شفافترين تا مبهمترين رتبهبندي كرد.
6- شرح و توصيف: بعد از آن كه فرآيندگان با برخي اصول و مسائل كلي و نظريه و مراحل و روشها آشنا شدند. استادكارتهايي به آنها مي دهند و از آنها ميدهد و از آنها ميخواهند كه حداقل يك امكان، مثال يا نمونه از كار برد آنچه را كه ياد گرفتهاند، ( در جهاتي واقعي) بنويسند.
هدف: اين روش به مسئولان آموزشي اجازه مي دهد كه به سرعت تعيين كنند كه آيا فراگيرندگان كاربرد آنچه را كه ياد گرفتهاند ميدانند يا نه؟
2- مبهم ترين موضوع
توضيح وشرح : استاد از فراگيرندگان مي خواهد كه به سؤال زير جواب فوري بدهند:
«مبهم ترين موضوع در اين مورد (جلسه، سمينار، كنفرانس،خواندن ،تكاليف و ...) كدام بود:؟»
هدف: اين روش باز خورد سريعي از مبهم ترين قسمت درس مي دهد و به مسؤلان آموزشي كمك مي كند تا تصميم بگيرند بر چه موضوعي بيشتر تأكير كنند و چه مقدار وقت صرف هر موضوعي كنند و فراگيرندگان هم به سرعت متوجه مي شوند كه چه چيزي را فهميدهاند و كجا ابهام داشتهاند.
پيشنهاديهايي براي استفاده از اين روش: اين روش اغلب دردرس هايي كه فراگيرندگان با مقدار زيادي اطلاعات جديد در يك مبحث پايهاي مواجهاند استفاده مي شوند. اين روش بايد در پايان هر مبحث نيز اجرا شود.
روش استفاده از اطلاعات: اغلب كافي است كه جواب ها را بر طبق نكات مبهم و يا بر اساس آن مفاهيم يا اصول يا .... باشند طبقه بندي كنيم .
3- خلاصه يك جملهاي
توضيح و شرح:
استاد از فراگيرندگان ميخواهد به سوالاتي درباره موضوعات و عناوين درسي پاسخ دهند.
مثل: چه كسي؟ چه؟ به چه كسي؟ چه وقت؟ كجا؟ چطور؟ چرا؟
سپس از آنها خواسته ميشود تا جوابهاي داده شده را به يك حمله دستوري تبديل ميكنند.
هدف: كسب اطلاع مسئولان آموزشي از اين كه كداميك از فراگيرندگان ميتوانند مقدار زيادي اطلاعات را به طور كامل وخلاصه بيان كنند. فراگيرندگان بايد قواعد دستور زبان را رعايت و همچنين درباره محتواي متن خوب فكر كنند. فراگيرندگان توان خود را براي خلاصه كردن اطلاعات زياد آزمايش ميكنند و همچنين مطالبي را كه خلاصهتر و كم حجمتر است سريعتر به ياد ميآورند.
فراگيرندگان مجبورند بين اطلاعات قديم و جديد رابطه برقرار كنند و زماني كه كاربرد مطالب را به روشني درك ميكنند علاقه و انگيزه آنان به يادگيري افزايش مييابد.
پيشنهادهايي براي استفاده از اين روش: در بيشتر كلاسها ميتوان از اين روش استفاده كرد و به خصوص در علوماجتماعي رشتههاي فني.
روش استفاده از اطلاعات: جوابها را ميتوان به چهار گروه طبقهبندي كرد عالي، قابل قبول، حاشيهاي و غيرقابل قبول سپس ميتوان آنها را تجزيه و تحليل و در جلسه بعد در مورد پاسخها بحث كرد.
يادگيري مشاركتي، مبناي ساخت چندرسانهاي
به نظر گرين و براوون (2002) شيوهي مناسب ساخت چند رسانهاي در كلاس درس، بهرهگيري از يادگيري مشاركتي است پروژه هاي چندرسانهاي در كلاس درس اغلب همچون فرصتي براي يادگيري مشاركتي هستند. يادگيري مشاركتي بر اين فرض استوار است كه دانشآموزان در گروههاي كوچك كار خواهند كرد(معمولاً 4 تا 6 نفر در هر گروه) دانشآموزان در گروه به عنوان عضو كار ميكنند و معمولاً به همهي اعضا پاداشهايي مثل نمره و ... داده ميشود. گروهها با ؟؟ همه براي يكي ويكي براي همه كار ميكنند و هر عضو گروه از حداكثر توان خود براي توليد به نفع گروه استفاده ميكند (ص 21-22) به نظر لكس (2000) كار مشاركتي به ويژه براي ساخت چندرسانهاي در كلاس درس، مفيد است؛ چون توافق برسد ايدهها تأثير مثبت نمايش هاي چندرسانهاي را افزايش ميدهد (ص 27).
در فرآيند توليد چندرسانهاي در كلاس درس، مشاركت و همكاري از اين راهها حاصل ميشود. كار كردن با يكديگر براي طراحي و نقاشي، ياددهي جنبههاي گوناگون تكنيكي دربارهي رايانه به يكديگر؛ طراحي پروژه در جايي از رايانه، جمعآوري اطلاعات، طراحي صحنهي ارائهي پروژه توليد كار در رايانه، بسط ايدهي يادگيري براي دستيابي به توافق و ارائهي بازخورد (لكس، 2000: ص36)
http://farajidasht.blogfa.com
منبع :
جزوه سنجش و ارزشيابي دكتر خزايي نژاد
بهروز فرجي دشت