چگونه فرزندانمان را خلاق تربيت کنيم؟

موضوع«خلاقيت» همواره جالب توجه بوده است. از يک طرف همه، خلاقيت را ارزش و نوعي امتياز مي دانيم و از سوي ديگر، مردم در زمان خود رفتار مناسبي با افراد خلاق نداشته اند. اين امر شايد به دليل خلاقيت و ويژگي غيرعادي و غير معمولي«خلاقيت» باشد.به راستي خلاقيت چيست و خلاق کيست؟ بچه هايي که راه حل هاي جديد و مناسب پيدا مي کنند، بچه هايي خلاق هستند. اما بايد دانست که خلاقيت هوش نيست. بسياري از بچه هاي باهوش خلاق نيستند، اما گاهي با بچه هايي سر و کار داريم که به ظاهر بازيگوش و معمولي اند، اما انديشه هاي خلاقي دارند. اين دسته از بچه ها بر خلاف ظاهرشان ذهن پيچيده اي دارند.

خلاقيت ۳ ويژگي دارد:

۱ -بچه هاي خلاق آمادگي دارند که در پي راه حل هاي غير معمول باشند؛۲ -آنان از ابراز عقايد و مفاهيم جديد لذت مي برند؛۳ -آنان از اشتباه کردن نمي ترسند.

(بقيه در ادامه مطلب )

ادامه نوشته

تخيل و چگونگي آن در كودكان

تخيل معمولا از همان زماني آغاز مي شود که کودک شروع به تکلم مي کند . مطالعات نشان مي دهد که تخيل معمولا در کودکاني بيشتر است که واژگان بيشتري را در ذهن و خزانه لغات قوي تري را دارا هستند . به همين علت مي توان گفت کودکاني که زمان بيشتري را مقابل تلويزيون به ديدن کارتون و يا بازي هاي کامپيوتري و يا پلي استيشن مي گذرانند با نوعي بن بست تخيلي روبرو مي شوند و در استفاده از قواي خلاق خود ضعيف تر عمل مي کنند. از همين رو خلاقيت که نيروي کمکي براي حل مسئله و مسئله گشايي است در دوران بزرگسالي نيز کمتر مي تواند اين افراد را ياري دهد .

 در بسياري از مواقع  کودکان در بازي هاي خود نقشي را ايفا مي کنند که تمايل به بودن در آن نقش را دارند . و به نوعي مکانيسم جبران را پياده مي نمايند. فرض بر داشتن اسباب بازي هاي مورد علاقه و يا ايفاي نقش هايي که با واقعيت وجودي کودک تطابق ندارد از جمله مثال هاي مکانيسم هاي جبران در بازي کودکان است .

دروغ گويي هدفمند است و در اغلب اوقات براي رسيدن به يک نياز يا کسب يک وسيله انجام مي شود . لذا تا سنين حدود 5 سالگي کودکان حتي مهارت دروغ گفتن را هم ندارند و گزارش هاي آنان بر مبناي ذهنياتشان شکل گرفته است .

کودکاني که زمان بيشتري را مقابل تلويزيون به ديدن کارتون و يا بازي هاي کامپيوتري و يا پلي استيشن مي گذرانند با نوعي بن بست تخيلي روبرو  مي شوند و در استفاده از قواي خلاق خود ضعيف تر عمل مي کنند

براي تقويت خلاقيت و قدرت تخيل بهتر است که فرزندان خود را با کارهاي هنري آشنا کنيم. کار با ابزاري که توانايي ساخت مدل هاي مختلف  وطرح هاي گوناگون را رقم بزند، خلاقيت را دامنه دار پرورش مي دهد . خاک سفال گري،مداد رنگي و بوم يا کاغذ، قطعات آجر سازي در اسباب بازي کودکان، قطعات مگ که موجب مي شود تا کودک طرح هاي خيالي خود را در طرحي واقعي پياده کند ، همه و همه مي تواند خلاقيت را بارور سازد . علاوه بر اين نقاشي مي تواند با آگاهي دادن به کودکان در مورد احساسات خود و ديگران مهارت هاي همدلي و ارتباط با افراد را افزايش دهد .  

پرورش خلاقیت با کاربرد ارزشیابی موثر

پرورش خلاقيت با استفاده از ارزشيابي

 تعريف خلاقيت :

- نوعي تفكر است كه با استفاده از تجزيه و تحليل مسائل ، نوآوري و ابتكار را افزايش مي دهد.

- تفكر خلاقانه باعث مي شود كه انسان براي يك مسأله يا مشكل ، راه حل هاي مختلف مطرح نموده و محدوده پاسخگويي به مسايل را گسترده مي كند.

- روش حل مسأله است ، اما با شيوه اي نوين.

- مهارت پيوند دادن اطلاعات پراكنده و غير مرتبط به صورت يك مطلب تازه .

 

راه هاي پرورش خلاقيت با استفاده از سنجش و ارزشيابي مطلوب:

1- استفاده از سؤالات استنباطي و تحليلي

 با اين شيوه توانايي تجزيه و تحليل مسائل در افراد تقويت شده و ابتكار عمل نيز در دست او خواهد بود.

2- استفاده از شيوه هايي از ارزشيابي كه باعث حساس نمودن دانش آموز به محرك ها ، عوامل طبيعي و برانگيختن حس كنجكاوي شود ( ويژگي هاي افراد خلاق )

3- طرح پرسش هاي بحث برانگيز در كلاس درس با نظارت و كنترل معلم

4- استفاده از سنجش هاي عملكردي ، ابتكار و نوآوري را در دانش آموزان مي دهد.

5- استفاده از ارزشيابي سازنده كه منجر به بازنگري دنياي اطراف و بازسازي مجدد علوم و نگاهي دوباره و عميق تر به محيط و نهايت خلاقيت شود.

6- بايد از پرسش هايي استفاده شود كه نياز به پاسخ نقادانه دارند.

زيرا باعث فراهم نمودن زمينه تقويت قدرت اثبات شده و فرد ياد مي گيرد هر مطلبي را بدون استدلال بپذيرد .

7- ارزشيابي بايد قوه تفكر و تعقل را به عمل واداشته تا فرد ، توانايي هاي لازم را براي پذيرش مسئوليت هاي آتي كسب نمايد.

8- با طرح سؤالات فراگير ، زمينه ارائه راه حل هاي متفاوت و گسترش دامنه پاسخ هاي دانش آموزان را فراهم كنيم .

9- ارزشيابي ها بايد متناسب با توانمندي هاي فرد به عمل آيد زيرا همه از نعمت خلاقيت بهره مند هستند ، اما در حيطه هاي زمينه هاي مختلف .

http://farajidasht.blogfa.com

راهكارهاي پرورش خلاقيت

توصیه ها و راهکارها :

۱- جامعه اسلامي ما براي پيشرفت و زندگي در راستاي جامعه جهاني نياز به افرادي متفكر ، خلاق ، پژوهشگر و مخترع دارد تا از وابستگي هاي علمي ، فرهنگي و اقتصادي و رها شده و با استقلال و عزت و سربلندي پابرجا بماند.در این راستا ضروری است به تعمیق تربیت اسلامی و تقویت هویت دینی و ملی دانش آموزان پرداخته شود.

 

۲- آنچه ضروري مي نمايد برنامه ريزي دقيق در خصوص ، تقويت روحيه كاوش و پژوهشگري در دانش آموزان است . با سرمايه گذاري در اين خصوص نياز كشور به فناوري هاي پيشرفته ي روز سايرين و صرف هزينه هاي گزاف به صاحبان علم مرتفع خواهد شد.

 

۳- براي ساختن جامعه اي سالم بايد سلامت روحي و جسمي افراد آن جامعه را تأمين نمود و اين امر محقق نخواهد شد مگر با آموزش مهارتهاي لازم براي زندگي و ارتقاء کیفیت خدمات آموزشی و پرورشی و بهبود مدیریت آموزشگاهی و منابع انسانی

۴- مسئولين آموزش و پرورش و اولياء دانش آموزان بايد با مفهوم خلاقيت و چگونگي صورت پذيرفتن آن آشنايي كامل كسب نموده و تسهيلات و تجهيزات لازم را در راه ساختن فرزندان مبتكر فراهم آورند.

 

۵- كليه دست اندركاران آموزش و پرورش و اولياء محترم بايد سعي كنند با موانع موجود در مسير خلاقيت آشنا شده و در رفع آن تلاش نمايند.

 

۶- تحقق يافتن امر خلاقيت با برنامه ريزي و همكاري كليه مسئولين امر و خانواده ها صورت مي پذيرد و اقدام هركدام بدون ديگري منتج به موفقيت نخواهد شد.

۷- عدم واقع بینی در تعیین هدفها ، انتظارات و اولویت ها از یک طرف ، و ضعف معیارها و استانداردهای کیفی درون داد سیستم آموزش و پرورش

( اعم از امکانات مادی و فیزیکی و نیروی انسانی در بخش مدیریت و آموزش و خدمات جنبی ) از طرف دیگر ، موجب شکست برنامه ها و تحقق نیافتن هدف ها می شود

۸- توجه به مسائل پژوهشی ، فن آوری ، روش تحقیق ، خلاقیت و نوآوری، پرداختن به آموزش کارآفرینی در مواد آموزشی و رشته های خاص و تولید کتاب های آموزشی و کمک آموزشی با موضوع کار آفرینی از راهکارهای توسعه دانایی و خلاقیت است .

۹- فراهم نمودن زمینه های لازم جهت مشارکت همه جانبه و توسعه عدالت در آموزش و پرورش فرزندان جامعه اسلامی

۱۰- با تدابیر واقع بینانه در تعیین هدفها ، انتظارات و اولویت ها از یک طرف و انتخاب معیارهای مناسب و استانداردهای کیفی درون داد سیستم آموزش و پرورش ( اعم از امکانات مادی و فیزیکی و نیروی انسانی در بخش مدیریت آموزشی و خدمات جنبی)از طرف دیگر ، می توان گامهای موثری را در مسیر تحقق اهداف عالی نظام آموزشی کشور برداریم .

http://farajidasht.blogfa.com