هوش و انواع آن

 آنچه در باره هوش باید بدانیم ؟

هوش دیداری / فضایی

این نوع هوش توانایی درک پدیده های بصری است. یادگیرنده های دارای این نوع هوش ، گرایش دارند که با تصاویر فکر کنند و برای به دست آوردن اطلاعات ،نیاز دارند یک تصویر ذهنی واضح ایجاد کنند. آنها از نگاه کردن به نقشه ها، نمودارها، تصاویر، ویدیو و فیلم خوششان می‌آید.

مهارت های آنها شامل موارد زیر است:

ساختن پازل، خواندن، نوشتن، درک نمودارها و شکل ها، حس جهت شناسی خوب، طراحی، نقاشی، ساختن استعاره‌ها و تمثیل های تصویری (احتمالا از طریق هنرهای تجسمی)،دستکاری کردن تصاویر، ساختن، تعمیر کردن و طراحی وسایل عملی، تفسیر تصاویر دیداری.

شغل های مناسب برای آنها عبارتند از:

دریانورد،مجسمه ساز، هنرمند تجسمی، مخترع، کاشف، معمار، طراح داخلی، مکانیک، مهندس

http://farajidasht.blogfa.com

Normal 0 false false false MicrosoftInternetExplorer4 /* /*]]>*/ /* Style Definitions */ table.MsoNormalTable {mso-style-name:"Table Normal"; mso-tstyle-rowband-size:0; mso-tstyle-colband-size:0; mso-style-noshow:yes; mso-style-parent:""; mso-padding-alt:0in 5.4pt 0in 5.4pt; mso-para-margin:0in; mso-para-margin-bottom:.0001pt; mso-pagination:widow-orphan; font-size:10.0pt; font-family:"Times New Roman"; mso-ansi-language:#0400; mso-fareast-language:#0400; mso-bidi-language:#0400;} ( برای مشاهده بقیه  به ادامه مطلب مراجعه فرمایید)

ادامه نوشته

پرورش خلاقیت با کاربرد ارزشیابی موثر

پرورش خلاقيت با استفاده از ارزشيابي

 تعريف خلاقيت :

- نوعي تفكر است كه با استفاده از تجزيه و تحليل مسائل ، نوآوري و ابتكار را افزايش مي دهد.

- تفكر خلاقانه باعث مي شود كه انسان براي يك مسأله يا مشكل ، راه حل هاي مختلف مطرح نموده و محدوده پاسخگويي به مسايل را گسترده مي كند.

- روش حل مسأله است ، اما با شيوه اي نوين.

- مهارت پيوند دادن اطلاعات پراكنده و غير مرتبط به صورت يك مطلب تازه .

 

راه هاي پرورش خلاقيت با استفاده از سنجش و ارزشيابي مطلوب:

1- استفاده از سؤالات استنباطي و تحليلي

 با اين شيوه توانايي تجزيه و تحليل مسائل در افراد تقويت شده و ابتكار عمل نيز در دست او خواهد بود.

2- استفاده از شيوه هايي از ارزشيابي كه باعث حساس نمودن دانش آموز به محرك ها ، عوامل طبيعي و برانگيختن حس كنجكاوي شود ( ويژگي هاي افراد خلاق )

3- طرح پرسش هاي بحث برانگيز در كلاس درس با نظارت و كنترل معلم

4- استفاده از سنجش هاي عملكردي ، ابتكار و نوآوري را در دانش آموزان مي دهد.

5- استفاده از ارزشيابي سازنده كه منجر به بازنگري دنياي اطراف و بازسازي مجدد علوم و نگاهي دوباره و عميق تر به محيط و نهايت خلاقيت شود.

6- بايد از پرسش هايي استفاده شود كه نياز به پاسخ نقادانه دارند.

زيرا باعث فراهم نمودن زمينه تقويت قدرت اثبات شده و فرد ياد مي گيرد هر مطلبي را بدون استدلال بپذيرد .

7- ارزشيابي بايد قوه تفكر و تعقل را به عمل واداشته تا فرد ، توانايي هاي لازم را براي پذيرش مسئوليت هاي آتي كسب نمايد.

8- با طرح سؤالات فراگير ، زمينه ارائه راه حل هاي متفاوت و گسترش دامنه پاسخ هاي دانش آموزان را فراهم كنيم .

9- ارزشيابي ها بايد متناسب با توانمندي هاي فرد به عمل آيد زيرا همه از نعمت خلاقيت بهره مند هستند ، اما در حيطه هاي زمينه هاي مختلف .

http://farajidasht.blogfa.com

طراحي سؤالات عملكردي

ارزشیابی چیست ؟

فرایند نظام دار برای جمع آوری ، تحلیل و تفسیر اطلاعات به این منظورکه تعیین شود آیا به هدف های مورد نظر رسیده ایم یا نه و به چه اندازه ؟( گی ، 1991 )

انواع ارزشیابی :

- از نظر زمان و اجرا و هدف :

1-ارزشیابی ورودی :

الف) آمادگی

ب ) جایابی  

-ارزشیابی تکوینی ( مستمر – مرحله ای ):

3- ارزشیابی تشخیصی

4- ارزشیابی تراکمی ( پایانی )

http://farajidasht.blogfa.com

 

( برای مشاهده بقیه  به ادامه مطلب مراجعه فرمایید)

Normal 0 false false false MicrosoftInternetExplorer4 /* /*]]>*/ /* Style Definitions */ table.MsoNormalTable {mso-style-name:"Table Normal"; mso-tstyle-rowband-size:0; mso-tstyle-colband-size:0; mso-style-noshow:yes; mso-style-parent:""; mso-padding-alt:0in 5.4pt 0in 5.4pt; mso-para-margin:0in; mso-para-margin-bottom:.0001pt; mso-pagination:widow-orphan; font-size:10.0pt; font-family:"Times New Roman"; mso-ansi-language:#0400; mso-fareast-language:#0400; mso-bidi-language:#0400;}

ادامه نوشته

ارزشيابي توصيفي

ارزشيابي توصيفي ( الگويي واگرا )

 ارزشيابي از دو ديدگاه سنتي و نوين :

ديدگاه سنتی(ایستا) :

- عاملی برای کیفر دهی دانش آموزان

- عاملی برای رقابتهای ناسالم

- ایفای نقش هدفی

- تامین شدید نتیجه گرایی

- عدم توجه به استعدادها وخلاقیت

 ديدگاه نوین(واگرا) :

- ابزاری اساسی برای یادگیری

- تلاش برای کیفیت بخشی به یادگیری

- کمک به ابتکار معلم

- ایجاد رفاقت

- دیدن فراگیر آنگونه که هست

http://farajidasht.blogfa.com

( برای مشاهده بقیه  به ادامه مطلب مراجعه فرمایید)

ادامه نوشته

هوش هاي چندگانه

انواع هوش از دیدگاه اسپیرمن

اسپیرمن معتقد است که در همه کارکردهای روانی یک حامل کلی هوشی (g) و شماری از عوامل اختصاصی هوشی (s) وجود دارد. به عبارتی او هوش را به یک نوع هوش کلی و تعدادی هوش اختصاصی تقسیم می‌کند. 
انواعی از هوش را بر اساس تعاریفی که از آن ارائه کرده ساخته‌اند.

 انواع هوش از دیدگاه ترستون

ترستون برخلاف اسپیرمن معتقد است که نوعی از هوش به نام هوش کلی وجود ندارد و بلکه هوش از انواعی از استعدادهای نخستین روانی تشکیل یافته است. که شامل هوش کلامی ، استعداد عددی ، درک روابط فضایی ، درک معنای کلامی ، حافظه ، استدلال و ادراک را شامل می‌شود. هوش کلامی روابط واژگان ارتباط کلامی و استعداد عددی سرعت و دقت در عملیات حساب را شامل می‌شود. درک روابط فضایی به استعداد پی بردن به بازشناسی و همگونی شکلها به یاری بینایی اطلاق می‌شود و منظور از درک معنای کلامی عبارت از به خاطر سپردن واژه‌های منحصر به فرد است.

منظور از حافظه ، حفظ کردن هر گونه طرح و نقشه ، شعر و قطعه یا اعداد و ارقامی ، به صورت طولی‌وار است و استدلال به استنتاج قاعده و اصول از موارد مختلف و همچنین توانایی در حل مسائل اطلاق می‌شود. ادراک عبارت است از تمییز دادن اختلافهای اندازه ، شکل ، طول و عرض یا جای خالی واژه‌ها و اندامها در شکلها.

تقسیم بندی هوش به انواع کلامی و عملی (غیر کلامی)

این نوع تقسیم بندی در آزمونهایی چون استنفر و پیته و آزمون هوشی و کسر دیده می‌شود. در سال 1937 ترمن با همکاری مریل تجدید نظری در آزمون هوش استنفرد - بینه به عمل آوردند و آنرا به دو دسته M و C (کلامی و عملی) تقسیم نمودند. هر چند این دسته بندی در تجدید نظر سال 1960 چهار گستره عمده استدلال کلامی ، استدلال انتزاعی ، استدلال کمی و حافظه کوتاه مدت را در انواع هوش که مورد سنجش قرار می‌داد شامل شد.

آزمون وکسلر نیز دو نوع هوش کلامی و عملی را اندازه گیری می‌کنند. 6 نوع آزمون که هوش کلامی را در این آزمون می‌سنجند، عبارتند از اطلاعات عمومی ، درک مطلب محاسبه عددی ، تشابهات ، فراخوانی ارقام یا حافظه عددی و اجزا آزمونهای مربوط به هوش شعاعی عبارتند از: تکمیل تصویرها ، تنظیم تصویرها ، طراحی با مکعبها ، الحاق قطعات رمزگردانی یا رمزنویس.

انواع هوش از دیدگاه اشترن برگ

اشترن برگ که نظریه خود را در دهه 80 میلادی مطرح کرده به اجزای عالیه ، عملیاتی و اجزا کسب معلومات در هوش اشاره می‌کند و بر این اساس وی نیز هوش را به انواع هوش کلامی ، هوش کاربردی و هوش اجتماعی تقسیم می‌کند.

• هوش کلامی: در این نوع هوش فرد مطالب را به سرعت می‌خواند و می‌فهمد و در سخن گویی واژگان بیشتر و دقیقتری بکار می‌برد.
• هوش کاربردی: با استفاده از این نوع هوش فرد هوشمند همواره موقعیتها را خوب بررسی می‌کند و مسائل خود را به نحو مطلوب و موفقیت آمیز حل می‌کند.
• هوش اجتماعی: فرد هوشمند با این نوع از هوش را آن گونه که هستند می‌پذیرد، پیش از سخن گفتن می‌اندیشد و رفتار و کردارش با سنجیدگی و ژرف نگری همراه است.

انواع هوش از دیدگاه گاردنر

هاوردگاردنر روان شناس آمریکایی را در هفت نوع جداگانه مشخص کرده است: هوش زبانی یا کلامی ، هوش هنر موسیقی ، هوش منطق ریاضی ، هوش فضایی ، هوش حرکات بدنی ، هوش اجتماعی و هوش درون فردی یا مهار نفس. گاردنر معتقد است که افراد آدمی برای هر مساله خاصی ، هوش مربوط به آن مساله را بکار می‌برند.

انواع هوش  کدامند؟

هوش دیداری / فضایی

این نوع هوش توانایی درک پدیده های بصری است. یادگیرنده های دارای این نوع هوش ، گرایش دارند که با تصاویر فکر کنند و برای به دست آوردن اطلاعات ،نیاز دارند یک تصویر ذهنی واضح ایجاد کنند. آنها از نگاه کردن به نقشه ها، نمودارها، تصاویر، ویدیو و فیلم خوششان می‌آید.

مهارت های آنها شامل موارد زیر است:

ساختن پازل، خواندن، نوشتن، درک نمودارها و شکل ها، حس جهت شناسی خوب، طراحی، نقاشی، ساختن استعاره‌ها و تمثیل های تصویری (احتمالا از طریق هنرهای تجسمی)،دستکاری کردن تصاویر، ساختن، تعمیر کردن و طراحی وسایل عملی، تفسیر تصاویر دیداری.

شغل های مناسب برای آنها عبارتند از:

دریانورد،مجسمه ساز، هنرمند تجسمی، مخترع، کاشف، معمار، طراح داخلی، مکانیک، مهندس

 

هوش کلامی/ زبانی

این نوع هوش یعنی توانایی استفاده از کلمات و زبان. این یادگیرنده‌ها مهارت های شنیداری تکامل یافته ای دارند و معمولا سخنوران برجسته ای هستند. آنها به جای تصاویر، با کلمات فکر می‌کنند.

مهارت های آنها شامل موارد زیر می‌شود:

گوش دادن، حرف زدن، قصه گویی، توضیح دادن، تدریس، استفاده از طنز، درک قالب و معنی کلمه ها، یادآوری اطلاعات، قانع کردن دیگران به پذیرفتن نقطه نظر آنها، تحلیل کاربرد زبان

شغل های مناسب برای آنها عبارتند از:

شاعر، روزنامه نگار، نویسنده، معلم، وکیل، سیاستمدار، مترجم

هوش منطقی / ریاضی

هوش منطقی / ریاضی یعنی توانایی استفاده از استدلال، منطق و اعداد. این یادگیرنده‌ها به صورت مفهومی با استفاده از الگوهای عددی و منطقی فکر می‌کنند و از این طریق بین اطلاعات مختلف رابطه برقرار می‌کنند. آنهاا همواره در مورد دنیای اطرافشان کنجکاوند، سوال های زیادی می‌پرسند و دوست دارند آزمایش کنند.

مهارت های آنها شامل این موارد می‌شود:

مسئله حل کردن، تقسیم بندی و طبقه بندی اطلاعات، کار کردن با مفاهیم انتزاعی برای درک رابطه شان با یکدیگر، به کاربردن زنجیره طولانی از استدلالها برای پیشرفت، انجام آزمایش های کنترل شده، سوال وکنجکاوی در پدیده های طبیعی، انجام محاسبات پیچیده ریاضی، کار کردن با شکل های هندسی

رشته های شغلی مورد علاقه آنها عبارتند از :

دانشمند، مهندس، برنامه نویس کامپیوتر، پژوهشگر، حسابدار، ریاضی دان

 

هوش بدنی/جنبشی

 این هوش یعنی توانایی کنترل ماهرانه حرکات بدن و استفاده از اشیا. این یادگیرنده‌ها خودشان را از طریق حرکت بیان می‌کنند. آنها درک خوبی از حس تعادل و هماهنگی دست و چشم دارند (به عنوان مثال در بازی با توپ، یا استفاده از تیرهای تعادل مهارت دارند)انها از طریق تعامل با فضای اطرافشان قادر به یادآوری و فرآوری اطلاعات هستند.

مهارت های آنها شامل این موارد می‌شود:

رقص، هماهنگی بدنی، ورزش، استفاده از زبان بدن، صنایع دستی، هنرپیشگی، تقلید حرکات، استفاده از دست هایشان برای ساختن یا خلق کردن، ابراز احساسات از طریق بدن

شغل های مورد علاقه آنها عبارتند از :

ورزشکار، معلم تربیت بدنی، رقصنده، هنرپیشه، آتش نشان، صنعتگر

هوش موسیقی / ریتمیک

این نوع هوش یعنی توانایی تولید و درک موسیقی. این یادگیرنده های متمایل به موسیقی با استفاده از صداها، ریتم‌ها و الگوهای موسیقی فکر می‌کنند. آنها بلافاصله چه با تعریف و چه با انتقاد، به موسیقی عکس العمل نشان می‌دهند. خیلی از این یادگیرنده‌ها بسیار به صداهای محیطی (مانند صدای زنگ، صدای جیرجیرک و چکه کردن شیرهای آب) حساس هستند.

مهارت های آنها شامل موارد زیر می‌شود:

آواز خواندن ، سوت زدن، نواختن آلات موسیقی، تشخیص الگوهای آهنگین، آهنگ سازی، به یاد آوردن ملودی ها، درک ساختار و ریتم موسیقی

شغل های مناسب برای آنها عبارتند از :

موسیقی دان، خواننده، آهنگساز

هوش درون فردی

یعنی توانایی ارتباط برقرار کردن و فهم دیگران. این یادگیرنده‌ها سعی می‌کنند چیزها را از نقطه نظر آدم های دیگر ببینند تا بفهمند آنها چگونه می‌اندیشند و احساس می‌کنند. آنها معمولا توانایی خارق العا د ه ای در درک احساسات، مقاصد و انگیزه‌ها دارند. آنها سازمان دهند ه های خیلی خوبی هستند، هرچند بعضی وقت‌ها به دخالت متوسل می‌شوند. آنها معمولا سعی می‌کنند که در گروه آرامش را برقرار کنند و همکاری را تشویق کنند. آنها هم از مهارت های کلامی (مانند حرف زدن) و هم مهارت های غیرکلامی (مانند تماس چشمی، زبان بدن) استفاده می‌کنند تا کانال های ارتباطی با دیگران برقرار کنند.

مهارت های آنها شامل موارد زیر می‌شود:

دیدن مسائل از نقطه نظر دیگران (نقطه نظر دوگانه)، گوش کردن، همدلی، درک خلق و احساسات دیگران، مشورت، همکاری با گروه، توجه به خلق و خو ، انگیزه‌ها و نیت های مردم، رابطه برقرار کردن چه از طریق کلامی چه غیر کلامی، اعتماد سازی، حل و فصل آرام درگیری ها، برقراری روابط مثبت با دیگر مردم

 

شغل های مناسب برای آنها عبارتند از :

مشاور، فروشنده، سیاست مدار، تاجر

هوش برون فردی (فرا فردی)

این هوش یعنی توانایی درک خود و آگاه بودن از حالت درونی خود. این یادگیرنده‌ها سعی می‌کنند احساسات درونی، رویاها، روابط با دیگران و نقاط ضعف و قوت خود را درک کنند.

مهارت های آنها شامل موارد زیر می‌شود:

تشخیص نقاط ضعف و قوت خود، درک و بررسی خود، آگاهی از احساسات درونی، تمایلات و رویاها،ارزیابی الگوهای فکری خود، باخود استدلال و فکر کردن ، درک نقش خود در روابط با دیگران

مسیرهای شغلی ممکن برای آنها عبارتند از:

پژوهشگر، نظریه پرداز، فیلسوف

(فکرنو)

http://farajidasht.blogfa.com

 

پوشه كار

پوشه كار:

عبارت است از مجموعه ي متنوع از كارهاي دانش آموزان كه به وسيله ي آن مي توانند توانايي هاي خود را از جهات مختلف به نمايش بگذارند .

 

دلايل استفاده از پوشه كار

1- كارهاي دانش آموز مستند مي شود.

2- مراحل رشد خود را لمس كرده و اعتماد به نفس پيدا مي كند .

۳- فرصت شناخت و اصلاح اشتباهات را فراهم مي كند .

۴- آموخته هاي قبلي و جديد را به هم مرتبط مي سازد .

۵- ابزاري براي تعامل بين هم كلاسي ها و معلمان و والدين است .

۶- ارزشيابي و قضاوت معلم را مطمئن تر مي سازد .

           

 

چگونگي استفاده از پوشه:

 

1- براي هر موضوع درسي يك پوشه تهيه شود .

2- در دوره ابتدايي همه ي موارد درسي در يك پوشه  قرار گيرد .

۳- در محل مناسبي از كلاس و يا مدرسه پوشه ها نگهداري شود .

۴- هر دانش آموز مسوول نگهداري پوشه ي خود باشد .

5-در دوره هاي زماني مشخص پوشه ها به رويت اوليا رسانده شود .

6-در زمان هاي معين پوشه ها در حضور دانش آموزان بررسي شود .

 

نكاتي در ارتباط با ساماندهي پوشه ها

 

1- پوشه به صورت فردي و يا گروهي تهيه شود

2- پوشه داراي فهرست محتويات باشد .

3- در كنار هر قطعه دليل انتخاب نوشته شود .

4- اظهار نظر معلم و اوليا در كنار كارها درج شود .

 

معيارهاي ارزشيابي از پوشه كار

 

۱- دقت در كار

۲- نظم كار و نظافت ظاهري

۳- خلاقيت و نوآوري

۴- كنجكاوي و پرسش گري

۵- پشتكار و صبر و حوصله

۶- شواهد حاكي از پيشرفت

۷- كاربرد آموخته ها

۸- تامل و تصحيح اشتباهات

۹- توانايي استفاده از ابزار

۱۰- توانايي برقراري ارتباط

۱۱- توانايي حل مساله

۱۲- توانايي طرح مساله

۱۳- توانايي كار گروهي

و ...

 

 بازخورد

۱- بازخورد عبارت است از نظر و واكنش معلم نسبت به وضعيت يادگيري دانش آموز .
با دريافت هر بازخورد ، براي
دانش آموز مشخص مي شود كه در چه وضعيتي قرار دارد ، چه فعاليت هايي را بايد انجام دهد ، چه انتظاراتي از وي مي رود و چه انتظارات آموزشي اهميت بيشتري دارد .

۲- بازخورد بايد به گونه اي انجام گيرد كه به دانش آموز كمك كند خطاها و اشتباهاتش را در جريان يادگيري كاهش داده و وظايف و تكاليفش را با دقت بيشتري انجام دهد . در واقع بازخورد  نه تنها به دانش آموز در باره چگونگي مهارت و دانشي كه كسب كرده اطلاعاتي مي دهد ، بلكه به او مي گويد كه چگونه مهارت ها و دانش خود را ارتقا دهد .

 

خصوصیات بازخورد

۱- بازخوردها جزئی از فرایند یاددهی –یادگیری تلقی می شوند.

۲- بازخوردهابایدپیوسته باشند(يعني در حين فعاليت؛دانش آموزان بازخورد دريافت كنند.)

۳- بازخورد ها باید سود مند باشند  یعنی  حاوی اطلاعاتی باشند که به  دانش آموز نشان دهد چه فعالیت هایی را انجام دهد تا انتظارات آموزشی را محقق سازد.

۴- بهتر است بازخوردها به صورت شفاهی مطرح شوند.

۵- منبع بازخورد متنوع باشد .  ( معلم ، دانش آموز ، والدین و ... )

۶- بازخورد ها توصیفی باشند یعنی برای فراگیر ساده و قابل فهم باشد .

http://farajidasht.blogfa.com

چالش هاي نظام آموزشي

لف) گرايش مفرط فرايند آموزشي به سمت نتيجه گرايي :

- هنوز انديشيدن ، تفكر و افزايش قدرت تشخيص و تميزو روحيه نقادي در نظام آموزشي ما جايگاه مطلوبي ندارد. آنچه مهم است نتيجه كار به صورت كمي ( نمره امتحاني ) بوده و هيچ اهميتي به كيفيت و چگونگي فرايند آموزشي داده نمي شود .

-پژوهش ، تحقيق، مشاهده و عمل خلاقانه جاي خود را در برنامه درسي و روش هاي تدريس،  باز نكرده است و آنچه مورد تاكيد است تقويت و تاكيد بر مهارتهاي حفظ كردن و به خاطر سپردن معلوماتي است كه معلم به او منتقل مي كند.

ب) نحوه شكل گيري الگوهاي تعاملات مدرسه است :

- الگوي فعلي در مدرسه به فرمانبرداري و اطاعت بي چون و چرا تاكيد دارد و امكان مشاركت و اظهار نظر وجود ندارد. و دانش آموزان به سمت و سوي انفعال ، تسليم و انقياد سوق داده مي شوند

http://farajidasht.blogfa.com

طبقه بندي هدف هاي رفتاري

طبقه بندی هدفهای آموزشی

هدف های آموزشی بسیار متنوع اند و برای سهولت مطالعه آنها را به گونه های مختلف طبقه بندی کرده اند. معروف ترین طبقه بندی از هدف های آموزشی به وسیله گروهی از متخصصان آموزش و ارزشیابی

پیشرفت تحصیلی تهیه شده و به نام بنجامین اس . بلوم  که سرپرستی این گروه را به عهده داشته معروف گشته است .  در این طبقه بندی هدف های آموزشی ابتدا به سه طبقه کلی با نامهای حوزه شناختی حوزه عاطفی و حوزه روانی – حرکتی  تقسیم شده اند و هر حوزه نیز دارای طبقه بندی های مخصوص به خود است .

هدف های حوزه شناختی به جریان هایی که با فعالیت های ذهنی و فکری آدمی سر و کار دارند مربوط می شوند . از این لحاظ این حوزه مهم ترین حوزه یادگیری به شمار می آید زیرا اکثریت فعالیت های تحصیلی آموزشگاهها و غالب موضوع های درسی  و هدف های آموزشی به این حوزه مربوط می شوند . آزمون های مورد نیاز برای سنجش هدف های حوزه شناختی آزمون های توانایی های شناختی هستند که غالبا به صورت کتبی تهیه و اجرا می شوند       .

( برای مشاهده بقیه  به ادامه مطلب مراجعه فرمایید)

http://farajidasht.blogfa.com

ادامه نوشته

آزمون عملكردي

تعريف :

آزموني است كه توسط معلم صورت مي گيرد و ناظر بر مشاهده و عمل دانش آموزان در انجام تكاليف محوله يا داوطلبانه است.

مزيت عملكردي:

آموخته هاي فراگير را در حيطه هاي مختلف در عمل به كار مي گيرد و فراگير طي انجام آن نشان مي دهد تا چه اندازه در كاربرد آموخته ها تواناست.

تفاوت آزمون عملكردي با آزمون سنتي:

1- سنجش عملكردي از طريق درگير نمودن دانش آموز در تكاليف عملي ، چيزي فراتر از تعاريف سنتي مثل : حفظ كردن و كنفرانس دادن در كلاس است.

2- اين نوع سنجش به هر نوع فعاليت يا كار خلاقانه ي دانش آموز مي پردازد كه از طريق آن مي تواند آن چه را آموخته است ، به نمايش بگذارد و يا بيان كند.

چرا آزمون عملكردي :

- در فلسفه آموزش سازنده ، رشد دهنده و پويا ، مهم ترين مسأله مشاركت دادن دانش آموز در تشكيل و تعيين هدف فعاليت هايي است كه در فرايند يادگيري او به كار گرفته مي شود.(جان ديويي ، 1983)

- تلفيق تكاليف عملي در برنامه آموزشي دانش آموز و تبديل او به يك ((فراگير فعال )) باعث مي شود تا رغبت و انگيزه لازم براي مشاركت در فرايند يادگيري پيدا كند.

بدنه اصلي آزمون عملكردي :

فعاليتي است كه معلم طراحي مي كند تا دانش آموز در آن درگير شود يا ممكن است دانش آموز را با مشكلي مواجه كند و از او بخواهد كه راه حلي ارائه نمايد.

مزاياي استفاده از سنجش عملكردي:

1- ايجاد فرصت براي كاربرد دامنه وسيعي از مهارتها از جمله : مهارت تحقيق

2- فراهم آوردن فرصت هايي براي طرح پرسش هاي باز-پاسخ

3- فراهم آوردن امكان جمع آوري دلايل مستند براي قضاوت در مورد حد و توانايي هاي دانش آموز

4- از طريق آزمون عملكردي ، دانش آموز آموخته هاي خود را در دنياي واقعي به كار گرفته و جهت كسب مهارت هاي سطوح بالا كه در حل مسائل روزمره ي زندگي به كارش مي آيد ، ترغيب مي شود.

5- فرصت ارائه كارهاي خلاق را براي دانش آموز فراهم مي سازد.

روش طراحي آزمون عملكردي :

براي طراحي آزمون عملكردي معمولا بايد به سه قسمت اصلي توجه شود:

1- تكليف عملي :

مثال : - چرا در اين مدار لامپ روشن نمي شود ؟

         - غلط هاي دستوري اين نامه را تصحيح كن ؟

         - اشكال متن ترجمه شده را تصحيح كن.

         - حجم اين پارچ آب را به هر شكلي كه مي دانيد ،محاسبه كنيد؟

2- برگه ارزشيابي :

در اين مسير ، دانش آموز ، ايده ، راه حل ، شيوه كار ، نقشه كار و .. را روي برگه ي ارزشيابي منعكس مي كند.

3- سيستم نمره گذاري :

معلم با توجه به اهداف آزمون كه از قبل تعيين شده ، معيار ارزشيابي را مشخص مي كند.سيستم نمره گذاري يا ارزشيابي آزمون عملكردي بسيار مهم است و معمولا قسمت مشكل اين نوع ارزشيابي است كه مي تواند كمي يا توصيفي باشد.

Normal 0 false false false MicrosoftInternetExplorer4 http://farajidasht.blogfa.com

خصوصيات دانش آموزان دوره ابتدايي

الف)خصوصيات جسماني :

1- بيش از حد فعال هستند .

آسيب : انجام فعاليت هاي مدام نشسته و كم تحركي در كلاس درس 

عوارض : بروز تخليه انرژي به شكل عادات عصبي مانند : جويدن ناخن ، مكيدن انگشت ، پيچاندن مو به دور انگشتان و ...

راهكارها : ايجاد موقعيت جهت فعاليتهاي پر تحرك ،  شركت فراگيران در فرايند ياددهي يادگيري ، آموزش در حين بازي ، فعاليتهاي گروهي و ...

2- خستگي سريع براثر فعاليتهاي بدني و فكري

راهكارها : ارائه فعاليت هاي آرام بعد از انجام فعاليتهاي شديد و خسته كننده و ...

3- كنترل و تسلط بر عضلات بزرگ بدن بر خلاف عضلات كوچكتر بيشتر و بهتر است .

آسيب : در انجام فعاليتهاي مربوط به عضلات كوچك بدن از جمله نگاه كردن مدام و كاركردن با مداد و به خصوص در پسرها دچار مشكل هستند.

راهكارها : از محول نمودن تكاليف و فعاليت هاي زياد در يك نوبت خودداري شود.

4- عدم انطباق كامل بينايي : 

تا حدود هشت سالگي چشمان كودكان به انطباق كامل نمي رسد .

آسيب : در تمركز بر اشياء يا نوشته هاي كوچك اشكالاتي دارند.

راهكارها: جلوگيري از وادار نمودن كودك به قرائت زياد در يك نوبت ، دقت در بروز علائم خستگي چشم (ماليدن چشم )

5- شيوع بيماري هاي عمومي دوران كودكي :

به منظور كيفيت بخشي به فرايند ياددهي - يادگيري ضروري است موانع آن را برطرف ساخت كه يكي از مهم ترين اين عوامل بيماري هاي دوران كودكي است .

راهكارها: دقت و تأكيد بر حفظ سلامت كودكان و در صورت مشاهده بيماري سريعا اقدامات لازم در معرفي به پزشك صورت پذيرد.

6- دارابودن فعاليتهاي بيش از حد بدني و داشتن كنترل مناسب بر جسم خود (عضلات بزرگ )

آسيب : امكان بروز خطرات فراوان بر اثر فعاليتهاي بيش از حد ، هيجاني و جسورانه كودك ( به خصوص در پايه سوم ابتدايي )

راهكارها: هدايت همه جانبه ي فعاليتها ( ارائه فعاليتهاي پر تحرك به آنان در محيط و شرايطي كنترل شده و دور از خطر)

http://farajidasht.blogfa.com

( برای مشاهده بقیه  به ادامه مطلب مراجعه فرمایید)

ادامه نوشته

پرورش خلاقيت

مقدمه

از ابتداي آفرينش تا امروز همواره انسانها با مشكلات و سختي هاي فراواني مواجه بوده اند و با تلاش و  ايجاد تغييرو تحول و با طرح ايده هاي نوين در صدد كاهش يا رفع اين مشكلات بر آمده و در اين مسير نيز دست به اختراعات و ابتكارات بزرگي زده اند كه هم اكنون تمامي ملل جهان از آن بهره مندند.

با عنايت به اينكه يكي از هدفهاي مهم و اساسي نظام آموزش و پرورش يك كشور شناخت ، پرورش و هدايت استعدادهاي افراد جهت پرورش روحيه ي تحقيق و كاوش ، تفكر منطقي و استدلالي ، نقد ، خلاقيت و ابتكار است ، ضروري است با آموزش مهارتهاي لازم به دانش آموزان در جریان یادگیری و با استفاده از شیوه های مناسب سنجش و ارزشیابی ، از يك طرف زمينه سلامت روحي و جسمي آنان را فراهم نموده و از طرف ديگر آنهارا از لحاظ علمي و نحوه ي تفكر صحيح  تجهيز نموده ، تا توانايي حل مشكلات جامعه و تأمين رفاه بيشتر براي خود و سايرين را كسب نمايند.این مهارتها عبارتند از :

1- فراگرفتن مهارتهای شناختی جهت یادگیری ( یادگیری برای دانستن )

3- رشد شخصیت فردی به شکلی که بتواند به عنوان یک شهروند آگاه و مسئولیت پذیر در جامعه زندگی کند. ( یادگیری برای بودن و زیستن )

 اين پژوهش شامل بحث و بررسي در خصوص راههاي پرورش خلاقيت و ايجاد تفكر خلاق در كودكان است كه طي آن به شناخت موضوع و عوامل مؤثر در پرورش آن پرداخته شده است .

امروز تحول در آموزش و پرورش یک انتخاب نیست ، بلکه یک ضرورت اجتناب ناپذیر است . در اين تحقيق كه از نوع كتابخانه اي است ، سعي شده تا با زباني ساده و به شيوه كاربردي معلمين و والدين كودكان را با راهها و ديدگاههاي جديد صاحبنظران و با عوامل بازدارنده و موانع  رشد خلاقيت آشنا سازيم . اميد است صاحبنظران و دست اندركاران نظام آموزشي و والدين عزيز با وحدت و اشتراك مساعي شرايط را براي پرورش فرزنداني شايسته و مبتكر  فراهم آورند.  

 

تا مدتها صاحبنظران و متفكران براين باور بودند كه هوش و خلاقيت مترادف بوده و همواره در تعاريف خود از خلاقيت همان مفاهيم هوش را بيان مي نمودند. اما با تلاشهاي مجدانه تعدادي از محققين مانند گتسلر و جاكسون به تدريج اين دو مفهوم از هم جدا شده و تعاريف خاص پيدا كردند.

برهمين اساس با جداشدن مفهوم خلاقيت از هوش زمينه هاي فراواني براي بررسي و تحقيق دقيق تر از جانب متفكران فراهم شده كه جا دارد با آگاهي و كاربرد نتايج حاصل از اين تحقيقات و تلاشها زمينه هاي لازم براي پرورش خلاقيت  هر چه بيشتر مهيا شود .

با توجه به ديدگاه كارشناسان امر چنين نتيجه گيري مي شود كه به طور كلي مي توان عوامل مؤثر در پيدايش خلاقيت را به دو نوع تقسيم نمود :

الف) عوامل دروني :

در زير به صورت اجمالي به اين عوامل اشاره خواهد شد :

۱- كسب اطلاعات و مهارتهاي اوليه او مي بايست در حدي باشد كه بتواند به تعريفي جديد از مسأله دست پيدا كرده و با برقراري ارتباط منطقي بين دانسته ها ي خود و موضوع مورد نظر ، تفكر و ايده اي نو ارائه نمايد.

- فرد خلاق پس از كسب اطلاعات اوليه و تجارب و مهارتهای بعدي و تجزيه و تحليل مسأله در ذهنيات خود داراي نيرويي انگيزشي قوي بوده ، بدين معني كه با داشتن انگيزه اي قوي  به صورت فعال نظرات و ايده هاي خود را مطرح نموده و به اجرا در مي آورد .

که ضروری است در مدارس سعی شود تا دانش آموز به تدریج از انگیزه های بیرونی به سمت انگیره های  درونی هدایت شود.

ویژگیهای انگیزه بیرونی

احساس بی کفایتی یا کفایت کم

تصور بر این که موفقیت آنها تحت تأثیر عوامل محیطی مانند معلم و سوالات مناسب است

در صورت کسب موفقیت اندک هم ، آن را به شانس و تصادف نسبت می دهند و نه به تلاش و استعداد خود

 - آنچه كه در بروز نوآوري و خلاقيت تأثير بسزايي دارد ، وجود محيط مناسب با شرايط مطلوب براي تسهيل در ارائه ابتكارات فرد است.

- عوامل ديگري كه در بروز خلاقيت مؤثرند ، منشاء خارجي داشته و از بيرون باعث بارورشدن نوآوري و ابتكار در افراد خواهد شد . اين عوامل به دودسته كلي خانواده و مدرسه تقسيم مي شوند كه به اجمال به بررسي آنها پرداخته خواهد شد .

1-خانواده :

نكات مهم و ضروری كه خانواده ها براي پرورش خلاقيت كودكان می بایست مورد توجه قرار دهند ، عبارتند از :

اگر كودك در هنگام بيان نمودن افكار و ايده هاي خود با برخوردهاي ناشايست مواجه شود با احساس سرخوردگي دست به عقب نشيني زده و اعتماد به نفس و انگيزه ي خويش را از دست خواهد داد.

-مي بايست به آنها آموزش دهيم كه گاهي با نظرات و عقايد مخالف خود مواجه خواهند شد كه در اين صورت بايد سعي كنند درباره ي آن فكر كرده و در صورت صحت مطلب آن را بپذيرند.

-به عقايد و نظرات آنان حتي در صورت مغايرت با واقعيت احترام گذاشته و به آنها راه ارزيابي مطالب را بياموزيم .

-كودك بايد به دور از محيط استرس زا  و نا امن ،  همواره فضايي مملواز امنيت و آرامش را تجربه نمايد.

-كودكان بايد متناسب با اصالت هاي دروني و خانوادگي خود پرورش يابند.

-كودكان را به مطالعه و نويسندگي تشويق نماييم .

-كودكان را بايد به شركت در گروهها و اجتماعات تشويق و ترغيب نمود.

-از كنترل و نظارت دائمي و محسوس كودكان خودداري شود.

-آنها را براي مواجه شدن با جامعه ،  بااعتدال و ميانه رو پرورش دهيم .

-از حساسيت زيادي بر روي نتايج كار آنها بخصوص از نظر كمي ، جداً بپرهيزيم.

- در هنگام کسب موفقیت ، برای آنها پاداش مناسب در نظر بگیریم.

- به کودکان کم انگیزه ، مسئولیت محول شود.

http://farajidasht.blogfa.com

خلاقيت در مدرسه

-مدرسه :

بعد از خانواده دومين عامل مهم و مؤثر در پرورش تفكر خلاق كودكان ، مدرسه است .

در مدرسه سه عامل مهم دست به دست هم خواهند داد تا دانش آموز مورد نظر پرورش يابد كه عبارتند از :  الف ) معلم   ، ب) دانش آموز  ،   ج) برنامه درسي

 

الف ) معلم :

براي دست يابي به پرورش افراد مبتكر و متفكر و همچنين ساختن جامعه اي سالم و مدرن لازم است بر روي معلمين عزيز سرمايه گذاري جدي شود. با پرورش معلميني متفكر ، كاردان و آگاه به علم روز ( علوم تربيتي ) مي توان جديدترين دستاوردهاي علمي را در اختيار دانش آموزان قرار داده و اطلاعات اوليه مطلوبي را به آنان منتقل نمود و زمينه تحقق اهداف مقدس آموزش و پرورش را فراهم ساخت.

http://farajidasht.blogfa.com

( برای مشاهده بقیه  به ادامه مطلب مراجعه فرمایید)

ادامه نوشته

موانع رشد خلاقيت

-موانع رشد خلاقيت :

 همواره در مسیر تحقق هرنوع ايده ، طرح و برنامه ،  وجود موانع و مشکلات اجتناب نا پذیر  خواهد بود و  به همین دلیل ضروری است  با شناخت کامل از آن ،  راهکارهای برطرف کننده موانع و عوامل بازدارنده را بکار بست .

سعي بر اين است كه با اشاره به اين موانع و مشكلات ضمن آشنايي با آنها ، راهكارهاي برطرف كننده ي آن را نيز مطرح نماييم .

به طور كلي موانع رشد خلاقيت را ميتوان به دونوع تقسيم نمود :

الف) موانع محيطي  ( بيروني )                             ب) موانع دروني ( فردي )

http://farajidasht.blogfa.com

( برای مشاهده بقیه  به ادامه مطلب مراجعه فرمایید)

ادامه نوشته

راهكارهاي پرورش خلاقيت

توصیه ها و راهکارها :

۱- جامعه اسلامي ما براي پيشرفت و زندگي در راستاي جامعه جهاني نياز به افرادي متفكر ، خلاق ، پژوهشگر و مخترع دارد تا از وابستگي هاي علمي ، فرهنگي و اقتصادي و … رها شده و با استقلال و عزت و سربلندي پابرجا بماند.در این راستا ضروری است به تعمیق تربیت اسلامی و تقویت هویت دینی و ملی دانش آموزان پرداخته شود.

 

۲- آنچه ضروري مي نمايد برنامه ريزي دقيق در خصوص ، تقويت روحيه كاوش و پژوهشگري در دانش آموزان است . با سرمايه گذاري در اين خصوص نياز كشور به فناوري هاي پيشرفته ي روز سايرين و صرف هزينه هاي گزاف به صاحبان علم مرتفع خواهد شد.

 

۳- براي ساختن جامعه اي سالم بايد سلامت روحي و جسمي افراد آن جامعه را تأمين نمود و اين امر محقق نخواهد شد مگر با آموزش مهارتهاي لازم براي زندگي و ارتقاء کیفیت خدمات آموزشی و پرورشی و بهبود مدیریت آموزشگاهی و منابع انسانی

۴- مسئولين آموزش و پرورش و اولياء دانش آموزان بايد با مفهوم خلاقيت و چگونگي صورت پذيرفتن آن آشنايي كامل كسب نموده و تسهيلات و تجهيزات لازم را در راه ساختن فرزندان مبتكر فراهم آورند.

 

۵- كليه دست اندركاران آموزش و پرورش و اولياء محترم بايد سعي كنند با موانع موجود در مسير خلاقيت آشنا شده و در رفع آن تلاش نمايند.

 

۶- تحقق يافتن امر خلاقيت با برنامه ريزي و همكاري كليه مسئولين امر و خانواده ها صورت مي پذيرد و اقدام هركدام بدون ديگري منتج به موفقيت نخواهد شد.

۷- عدم واقع بینی در تعیین هدفها ، انتظارات و اولویت ها از یک طرف ، و ضعف معیارها و استانداردهای کیفی درون داد سیستم آموزش و پرورش

( اعم از امکانات مادی و فیزیکی و نیروی انسانی در بخش مدیریت و آموزش و خدمات جنبی ) از طرف دیگر ، موجب شکست برنامه ها و تحقق نیافتن هدف ها می شود

۸- توجه به مسائل پژوهشی ، فن آوری ، روش تحقیق ، خلاقیت و نوآوری، پرداختن به آموزش کارآفرینی در مواد آموزشی و رشته های خاص و تولید کتاب های آموزشی و کمک آموزشی با موضوع کار آفرینی از راهکارهای توسعه دانایی و خلاقیت است .

۹- فراهم نمودن زمینه های لازم جهت مشارکت همه جانبه و توسعه عدالت در آموزش و پرورش فرزندان جامعه اسلامی

۱۰- با تدابیر واقع بینانه در تعیین هدفها ، انتظارات و اولویت ها از یک طرف و انتخاب معیارهای مناسب و استانداردهای کیفی درون داد سیستم آموزش و پرورش ( اعم از امکانات مادی و فیزیکی و نیروی انسانی در بخش مدیریت آموزشی و خدمات جنبی)از طرف دیگر ، می توان گامهای موثری را در مسیر تحقق اهداف عالی نظام آموزشی کشور برداریم .

http://farajidasht.blogfa.com