اهداف رفتاري حيطه شناختي
1- دانش ( معلومات ):
یاد آوری مطالب از پیش آموخته را دانش یا معلومات گویند . این تعریف ممکن است یادآوری مطالب گسترده ای را ، از مسایل جزئی گرفته تا تئوریهای کامل در برگیرد. ولی در این بین یادآوری اطلاعات مناسب موردنظر است در حیطه شناسی ، این طبقه پایین ترین سطح نتایج یادگیری به شمارمی آورد
نمونه های هدفهای کلی:
آنچه را باید بداند :
- اصطلاحهای متداول - حقایق ویژه - روشها و مراحل - مفاهیم اساسی - اصول
نمونه های فعلهای رفتاری :
طرح ریزی می کند - نسخه برداری می کند - انتخاب می کند - بیان می کند - تعریف می کند - توصیف می کند- مشخص می کند - فهرست تهیه می کند - مطابقت می کند - نام می برد.
2- درک ( فهمیدن ) :
درک به صورت توانایی فهم مطالب تعریف شده است. این توانایی را می توان با برگرداندن مطالب از صورتی به صورت دیگر ( مثل تبدیل کلمات به اعداد) ، با تفسیر مطالب (توضیح دادن ، خلاصه کردن )و با برآورد روندهای آینده ( پیش بینی عواقب و اثرات ) ، نشان داد.نتایج یادگیری این سطح ، یک گام فراتر از یادآوری ساده مطالب است و نشانه ی پایین ترین سطح ادراک است.
نمونه های هدفهای کلی:
آنچه باید بداند :
- حقایق و اصول را می فهمد.
- گفتارهاراتفسیرمی کند.
- نمودارهاوشکلهاراتفسیرمی کند.
- مطالب گفتاری را به فرمول های ریاضی تبدیل می کند.
- نتایج تلویحی اطلاعات و داده هارا برای آینده برآورد می کند.
-روشها و مراحل را توجیه می کند
نمونه های فعلهای رفتاری:
مثال می زند- استنتاج می کند.- پیشگویی می کند- بازنویسی می کند - خلاصه می کند - برگردان می کند -تمیز می دهد- ازنظرخوددفاع می کند - تخمین می زند -توضیح می دهد - بسط و تعمیم می دهد.
3- کاربستن ( کاربرد) :
کاربرد ، به توانایی استفاده از آموخته ها در موقعیتهای جدید و واقعی اشاره می کند . این تعریف ممکن است کاربرد قواعد ،مفاهیم ، اصول ، قوانین ، و نظریه ها را شامل گردد. در این سطح عمق فهم بالاتر قسمت قبلی است
نمونه های هدفهای کلی:
آنچه باید بداند :
- مفاهیم و اصول را در موقعیتهای تازه به کار می برد.
-قوانین علمی و نظریه ها را درموقعیتهای عملی به کار می برد.
-مسایل ریاضی را حل می کند.
-نمودارها و اشکال را رسم می کند.
- کاربردصحیح یک روش یا یک جریان را نشان می دهد
نمونه های فعلهای رفتاری:
تغییر می دهد - محاسبه می کند- نمایش می دهد- کشف می کند- با مهارت انجام می دهد-اصلاح می کند - به کار می اندازد - پیشگویی می کنند- تهیه می کند - تولید می کند - نشان می دهد - حل می کند -به کار می برد
4- تجزیه و تحلیل :
به توانایی تقسیم مطلب به اجزاء تشکیل دهنده آن اشاره می کند تا به این وسیله امکان شناخت ساخت ترکیبی آن فراهم گردد.این قسمت می تواند تشخیص اجزاء ، تجزیه و تحلیل روابط بین اجزاء و شناخت اصول بنیادی را شامل می شود. دراین طبقه نتایج یادگیری نسبت به طبقات قبلی در سطح عقلانی بالاتری قرار دارند. زیرا نیل به این نتایج مستلزم فهم محتوا و فهم ساخت ترکیبی مطالب است.
نمونه های هدفهای کلی:
آنچه باید بداند:
- نظریه های مردود را تشخیص می دهد.
- سفسطه کردن در استدلال منطقی را تشخیص می دهد.
- بین حقیقت مسلم و استنباط شخصی تمیز قایل می شود.
- درستی داده ها را ارزیابی می کند.
- ساخت ترکیبی یک اثر ( هنر ، موسیقی ، نوشته ) را تجزیه و تحلیل می کند
نمونه های فعلهای رفتاری:
تجزیه می کند - رسم می کند- تشخیص می دهد-تمیز می دهد- مشخص می کند.
تصور می کند.-استنباط می کند. -طراحی می کند - ارتباط می دهد - انتخاب می کند.
تفکیک می کند. - به اجزاء تقسیم می کند.
5- ترکیب :
ترکیب از توانایی در هم آمیختن اجزاء به نحوی که ساخت کلی جدیدی تشکیل شود ، حکایت می کند. این عمل ممکن است تهیه یک رساله منحصر به فرد ، ارائه طرح عملیاتی ( طرح تحقیق ) و یا تنظیم یک تئوری را شامل گردد.در این قسمت نتایج یادگیری به رفتارهای خلاق وابسته است و تأکید عمده بر تدوین طرحها و ترکیبهای نوین است
نمونه های هدفهای کلی:
آنچه باید بداند:
- رساله منظمی می نویسد.- نطق منظمی ایراد می کند - داستان ، شعر یا آهنگ ابداعی کوتاهی می نویسد.- طرحی برای آز مایش پیشنهاد می کند.- برای حل یک مسأله از اطلاعات مختلف استفاده می کند .- برای طبقه بندی اشیاء یا رویدادها و عقاید ، طرح جدیدی تدوین می کند
نمونه های فعلهای رفتاری:
- طبقه بندی می کند-ترکیب می کند - انشاء می کند. خلق می کند. اختراع می کند طراحی می کند.توضیح می دهد.تولید می کند .اصلاح می کند-سازمان می دهد.-طرح می دهد .-تنظیم می کند.-تجدید سازمان می دهد.- ارتباط می دهد.- تجدید نظرمی کند- بازنویسی می کند .-می نویسد.
6- ارزشیابی :
ارزشیابی از توانایی قضاوت در باره ی ارزش مطالب ( بیانیه ،داستان،شعر، گزارش ، حقیقی ) برای منظور معینی حکایت می کند. این گونه قضاوتها باید براساس ملاکهای قطعی و مشخص صورت گیرد. این ملاکها ممکن است درونی ( براساس ارزشهای درونی شده شخصی ) یا بیرونی باشند.نتایج یادگیری مربوط به این قسمت در رأس سلسله مراتب حیطه ذهنی قرار دارند. زیرا این نتایج تمام طبقات دیگر را نیز شامل می شوند
نمونه های هدفهای کلی:
آنچه باید بداند:
- در مورد ارتباط منطقی نوشته ها قضاوت می کند.
- در مورد ارتباط آمار و ارقام و نتیجه گیری از آنها قضاوت می کند.
- با استفاده از معیارهای ارزنده برونی در باره یک اثر هنری قضاوت می کند.
نمونه های فعلهای رفتاری:
ارزیابی می کند.مقایسه می کند.نتیجه گیری می کند.مقابله می کند.انتقاد می کند.
توصیف می کند.تشخیص می دهد.توضیح می دهد.اثبات می کند.تفسیر می کند.
ارتباط می دهد.خلاصه می کند . حمایت می کند.
بهروز فرجي دشت