طبقات اصلی و شرح آنهادر حیطه شناختی

1- دانش ( معلومات ):

یاد آوری مطالب از پیش آموخته را دانش یا معلومات گویند . این تعریف ممکن است یادآوری مطالب گسترده ای را ، از مسایل جزئی گرفته تا تئوریهای کامل در برگیرد. ولی در این بین یادآوری اطلاعات مناسب موردنظر است در حیطه شناسی ، این طبقه پایین ترین سطح نتایج یادگیری به شمارمی آورد

نمونه های هدفهای کلی:

آنچه را باید بداند :

- اصطلاحهای متداول      - حقایق ویژه      - روشها و مراحل      - مفاهیم اساسی       - اصول  

    نمونه های فعلهای رفتاری :

طرح ریزی می کند    -    نسخه برداری می کند  - انتخاب می کند -    بیان می کند - تعریف می کند -  توصیف می کند- مشخص می کند -   فهرست تهیه می کند -     مطابقت می کند -  نام می برد.


  2- درک ( فهمیدن ) :

 درک به صورت توانایی فهم مطالب    تعریف شده است.  این توانایی را می توان با برگرداندن   مطالب از صورتی به صورت دیگر ( مثل تبدیل کلمات به اعداد) ، با  تفسیر مطالب (توضیح دادن ، خلاصه   کردن )و با برآورد روندهای آینده ( پیش بینی عواقب و اثرات ) ، نشان داد.نتایج یادگیری این سطح ، یک گام فراتر از یادآوری ساده مطالب است و نشانه ی پایین ترین سطح ادراک است.

نمونه های هدفهای کلی:

آنچه باید بداند :

- حقایق و اصول را می فهمد.

- گفتارهاراتفسیرمی کند.

- نمودارهاوشکلهاراتفسیرمی کند.

- مطالب گفتاری را به فرمول    های ریاضی تبدیل می کند.

- نتایج تلویحی اطلاعات و داده هارا برای آینده برآورد می کند.

-روشها و مراحل را توجیه  می کند

    نمونه های فعلهای رفتاری:

مثال می زند-   استنتاج می کند.- پیشگویی می کند-   بازنویسی می کند - خلاصه می کند - برگردان می کند -تمیز می دهد- ازنظرخوددفاع می کند -  تخمین می زند -توضیح می دهد -   بسط و تعمیم می دهد.


3- کاربستن ( کاربرد) :

 کاربرد ، به توانایی استفاده از آموخته ها در موقعیتهای جدید و واقعی اشاره می کند . این  تعریف ممکن است کاربرد قواعد ،مفاهیم ، اصول ، قوانین ، و نظریه ها را شامل گردد. در این  سطح عمق فهم بالاتر قسمت قبلی   است

نمونه های هدفهای کلی:

آنچه باید بداند :

- مفاهیم و اصول را در موقعیتهای تازه به کار می برد.

-قوانین علمی و نظریه ها را درموقعیتهای عملی به کار می برد.

-مسایل ریاضی را حل می کند.

-نمودارها و اشکال را رسم می کند.

- کاربردصحیح یک روش یا یک جریان را نشان می دهد

  نمونه های فعلهای رفتاری:

تغییر می دهد - محاسبه می کند- نمایش می دهد- کشف می کند- با مهارت انجام می دهد-اصلاح می کند - به کار می اندازد - پیشگویی می کنند- تهیه می کند - تولید می کند - نشان می دهد - حل می کند -به کار می برد


4- تجزیه و تحلیل :

به توانایی تقسیم مطلب به اجزاء تشکیل دهنده  آن اشاره می کند تا به این وسیله امکان شناخت ساخت ترکیبی آن فراهم گردد.این قسمت می تواند تشخیص اجزاء ، تجزیه و تحلیل روابط بین اجزاء و شناخت اصول بنیادی را شامل می شود. دراین طبقه نتایج یادگیری نسبت به طبقات قبلی در سطح عقلانی بالاتری قرار دارند. زیرا نیل به این نتایج مستلزم فهم محتوا و فهم  ساخت ترکیبی مطالب است.

نمونه های هدفهای کلی:

آنچه باید بداند:

- نظریه های مردود را تشخیص می دهد.

- سفسطه کردن در استدلال منطقی را تشخیص می دهد.

- بین حقیقت مسلم و استنباط شخصی تمیز قایل می شود.

- درستی داده ها را ارزیابی می کند.

- ساخت ترکیبی یک اثر ( هنر ، موسیقی ، نوشته ) را تجزیه و تحلیل می کند

  نمونه های فعلهای رفتاری:

تجزیه می کند - رسم می کند- تشخیص می دهد-تمیز می دهد- مشخص می کند.

تصور می کند.-استنباط می کند. -طراحی می کند - ارتباط می دهد - انتخاب می کند.

تفکیک می کند. - به اجزاء تقسیم می کند.


5- ترکیب :

ترکیب از توانایی در هم آمیختن اجزاء به نحوی که ساخت کلی جدیدی تشکیل شود ، حکایت می کند. این عمل ممکن است تهیه یک رساله منحصر به فرد ، ارائه طرح عملیاتی ( طرح تحقیق ) و یا تنظیم یک تئوری را شامل گردد.در این قسمت نتایج یادگیری به رفتارهای خلاق وابسته است و تأکید عمده بر تدوین طرحها و ترکیبهای نوین است

 نمونه های هدفهای کلی:

آنچه باید بداند:

- رساله منظمی می نویسد.-  نطق منظمی ایراد می کند  - داستان ، شعر یا آهنگ ابداعی کوتاهی می نویسد.- طرحی برای آز مایش پیشنهاد می کند.- برای حل یک مسأله از اطلاعات مختلف استفاده  می کند .- برای طبقه بندی اشیاء یا رویدادها و عقاید ، طرح جدیدی تدوین می کند

  نمونه های فعلهای رفتاری:

- طبقه بندی می کند-ترکیب می کند - انشاء می کند. خلق می کند. اختراع  می کند طراحی می کند.توضیح می دهد.تولید می کند .اصلاح می کند-سازمان می دهد.-طرح می دهد .-تنظیم می کند.-تجدید سازمان می دهد.- ارتباط می دهد.- تجدید نظرمی کند- بازنویسی می کند .-می نویسد.


 6- ارزشیابی :

ارزشیابی از توانایی قضاوت در باره ی ارزش مطالب ( بیانیه ،داستان،شعر، گزارش ، حقیقی ) برای منظور معینی حکایت می کند. این گونه قضاوتها باید براساس ملاکهای قطعی و مشخص صورت گیرد. این ملاکها ممکن است درونی ( براساس ارزشهای درونی شده شخصی ) یا بیرونی باشند.نتایج یادگیری مربوط به این قسمت در رأس سلسله مراتب حیطه ذهنی قرار دارند. زیرا این نتایج تمام طبقات دیگر را نیز شامل می شوند

  نمونه های هدفهای کلی:

 آنچه باید بداند:

- در مورد ارتباط منطقی نوشته ها قضاوت می کند.

- در مورد ارتباط آمار و ارقام و نتیجه گیری از آنها قضاوت می کند.

- با استفاده از معیارهای ارزنده برونی در باره یک اثر هنری قضاوت می کند.

  نمونه های فعلهای رفتاری:

ارزیابی می کند.مقایسه می کند.نتیجه گیری می کند.مقابله می کند.انتقاد می کند.

توصیف می کند.تشخیص می دهد.توضیح می دهد.اثبات می کند.تفسیر می کند.

ارتباط می دهد.خلاصه می کند . حمایت می کند.