ياددهي رايادبگيريم :

هردرس رابافعاليت هايي كه هردانش آموزرابه مرورباگسترش محتواي درس گذشته درگيرمي سازد،شروع كنيد.دانش آموزان درآغازورودبه كلاس پرازانرژي اندوازلحاظ ذهني آماده فراگيري محتواهستند.ازاين فرصت بااشاره به درس گذشته بهره بگيريد.دانش آموزان جزدرشرايط استثنايي قادرنيستندباذهن خالي براي اولين بارباموضوعي برخوردكنند.تكراردرجهات وبه روش هاي گوناگون براي شروع يادگيري درس جديدضروري اند. بااستفاده ازراه هاي زيرمي توانيديادگيري هاي گذشته دانش آموزان راتعميق ببخشيد:

·        شركت درتهيه نقشه مفهومي درس گذشته

·        شركت درپيشبردفلوچارت ،روش هايافرايندها

·        شركت درشبيه سازي هاوارتباطات

·        رعايت نوبت ونظم درپيشبردفراينديادگيري

  محتوارابه تجارب مثبت وعاطفي خارج ازمدرسه ارتباط دهيد.دانش آموزان مطالبي راكه باتجارب روزمره ارتباط دارندوواجدجنبه هاي عاطفي هستند،بهتربه خاطرمي آورندودرك مي كنند.برخي راهبردهابراي توفيق دراين زمينه عبارتنداز:

1-ازطريق بحث هاي عميق وكامل ،پشتباني خودرابه آنهااعلام كنيدوازآنهابخواهيدتشبيهات وطرح هاي خودراباامورخارج ازمدرسه ربط دهند.

2-آنهاراواداركنيدكه اوضاع ،دلايل ،مفاهيم ياروش هاي آموزشي مارابااحساس هاي مطبوع خوددرخارج ازمدرسه مقايسه كنند.

 

ياددهي – يادگيري ازطريق مباحثه

مباحثه ي گروهي يكي ازابزارهاي بسيارمفيديادگيري است. چنانچه مديريت دركلاس درس به خوبي اعمال شودمباحثه ي دانش آموزان درباره ي موضوع يادگيري به نتايج بسيارخوبي مي انجامد،ازجمله آن كه فهم دانش آموزان ازمسئله ي مورد يادگيري رابيش ترمي كند،قابليت هاي ارتباط اجتماعي آنهاراارتقامي بخشدوخلاقيت هاي ذهني آنهاراتقويت مي كند.پژوهش هاي علمي بسياردركلاس درس نشان داده است كه باهدايت ورهبري مناسب معلم ،دانش آموزان مي توانندباشركت درمباحثه هاي گروهي به اطلاعات پژوهشي ارزشمندي دست يابندودامنه ي اطلاعات ودانش علمي خودراوسعت بخشد. (يون سان وديگران 2003- بريتر1994) دانش آموزان ،ازطريق مباحثه ي گروهي به خوبي مي توانندمسئله ي موردبحث راتجزيه وتحليل كنند،آن رابه آموخته هاي پيشين خودپيوندزنندوازآن طريق نه تنهابه دانش ومعلومات جديددست يابند،بلكه نگرش جديدي به فراينديادگيري خودپيداكنند.

معلمان بااتخاذ راهبردهاي ياددهي – يادگيري مشاركتي وترغيب وهدايت دانش آموزان به مشاركت دربحث وگفت وگووپژوهش گروهي درچندجهت مي تواننددانش آموزان راهدايت وتوانمندكنند.

مباحثه ي گروهي باعبارتي ديگرمي توان گفت كه ازمشاركت همه ي افرادگروه (كوجك وبزرگ)درگفت وگودرباره ي موضوع يامسئله اي خاص باهدف اضافه كردن معناوبرداشت جمعي ازموضوع به برداشت هاي فردي وكمك به فهم بهترجمعي وكسب توانمندي هاي نوبابهره گيري ازنظرهاوروش هاي ديگران است. دراين روش دانش آموزان باكمك يكديگر،درموضوع ومسئله ي موردبحث ،انديشه،غوروبررسي ومعنايابي مي كنندوبه راه حل هاي مشترك دست مي يابند،ضمن آنكه آگاهانه توانايي هاي خويش راارتقامي بخشند.

هدايت مؤثربحث گروهي ،مستلزم طرح درس وراهبردهاي آموزشي مناسب است. معلمان بايدتوجه داشته باشندكه فقط تشويق دانش آموزان به شركت دربحث هاي كلاسي تضمين كننده ي يادگيري معنادارآنهانيست .معلمان بايدبراي رسيدن به هدف هاي اتخاذاين راهبرد،طرح درس مناسب تهيه كنندوبراي اعمال وظايف وتكاليف مباحثه ،راهبردهاي ياددهي – يادگيري مناسبي راتدارك ببينند.

 

عوامل مؤثردرفراينديادگيري-ياددهي

1-زمينه هاي تجربه فردي دانش آموزان رافراهم كنيد:

فكرخوبي است كه درس راازجايي شروع كنيم كه دانش آموزان ايستاده اند.يعني ازنقطه اي كه مي دانندوقبلاتجربه كرده اندشروع كنيم وازآموخته هاي آشناوپيشين براي گسترش اطلاعات استفاده كنيم .اين كارآنان راترغيب مي كندكه ازموضوع ،شناخت بهتري پيداكنند،احساس همدلي باموضوع داشته باشندوموضوع جديدرابه آساني بفهمند.

2-توجه دانش آموزان راجلب كنيد:

جلب توجه دانش آموزان درهردرس اهميت بسياردارد.اين كاربااستفاده ازسبك هاي متفاوت تدريس وبهره گيري ازمنابع ميسرمي شود.اگربراي تدريس همه ي درس هاازشيوه اي واحداستفاده كنيم دانش آموزان به زودي كسل مي شوندوانگيزه ي خودراازدست مي دهند.راه هاوروش هاي فعال يادگيري همه ي دانش آموزان رادرگيرومتوجه كارمي كند.ازروش قريمي ومعمولي مثل روش حرف وگچ وتخته دوري كنيد.اين روش اگرچه بعضي وقت ها مناسب است اماروشي خسته كننده است به ويژه اگرتكرارشود.

3-دانش آموزان رادرحالت مشاركت نگه داريد:

اين كاربافعاليت گوناگون امكان پذيراست. كاربردروش هاي متفاوت ازاين حقيقت ناشي مي شودكه شيوه هاي يادگيري دانش آموزان متفاوت است ونسبت به انجام وظايف گوناگون رويه اي خاص دارند.سرعت يادگيري نيز بايددرحالت انجام وظايف كوچك وبزرگ متفاوت باشد.

4-جوكاري مناسب به وجودآوريد:

اين بدان مفهوم نيست كه يك محيط خشك وآرام كاري به وجودآوريد.كارگروهي دقيقا يك كارمولدوپرتحرك است،به ويژه اگردانش آموزان درآن شركت فعال داشته باشند.سروصداهاي سازنده غالبا ازسكوت اجباري پربارتراست.

5-به تمرين هاي عملي بينديشيد:

يادگيري بسياري ازموضوع درسي مستلزم كارعملي است.زيرارزش يادگيري ازطريق عمل ثابت شده است.دردرس هايي كه دانش آموزان كم ترفعاليت هاي عملي كرده اند،حداقل يادگيري صورت گرفته است.تامي توانيدبراي افرادوگروه هاي دونفري يابيش تر،فعاليت هاي عملي پيش بيني كنيد.ازاين راه به جلب توجه وانگيزه ي آنان براي پيشرفت كمك كرده ايد.

6-تمام دانش آموزان بايدبه طوركامل درفعاليت شركت كنند :

شركت نكردن دانش آموزان به طوركامل درفعاليت هاي ياددهي ويادگيري ،بدان معني است كه آن هادرگيريادگيري نشده اند.مطمئن شويدكه فعاليت هاباسن وتوانايي هاي دانش آموزان هماهنگ است.چنان چه دانش آموزان كشش كامل براي انجام كارنداشته باشند،خسته مي شوندوبه طوركامل درگيرفعاليت نمي شوند.

7-انعطاف پذيرباشيد:

خودرابيش ازحددرچارچوب برنامه كارمحدودنكنيد.براي هردرسي يك طرح درس داشته باشيد،اماآماده باشيدتادرمواقعي كه كارهابرابرانتظارات پيش نمي رودآن راتغييردهيد.زماني براي كشف راه هايي كه مورد علاقه ي دانش آموزاست درنظربگيريد،حتي اگراين راه هادربرنامه ي مكتوب نباشد.

8-عقايددانش آموزان رادرباره ي اظهارنظرهاي خودبپرسيد:

اين كاربراي دانش آموزان كمروتمرين خوبي است.آنان مي توانندبه طورخصوصي ومكتوب بامعلم خودگفت وگوكنند.معلم هم چنين مي تواندتكاليفي درزمينه ي كارتعيين كند.

9-ازبعضي دانش آموزان بخواهيدتكاليف ووظايف خواسته شده راتوضيح دهند:

اين كاربراي آن است كه شماازدرك درست دانش آموزان نسبت به آن چه ازآن ها خواسته ايد،مطمئن شويداين روش خودبهترين راه براي ارزيابي ميزان درگيري وتوجه وادراك دانش آموزان كلاس است.

10-هروقت لازم باشداجازه دهيددانش آموزان به تنهايي كاركنند:

گاهي بايدبخشي ازفضاي مدرسه كه دنج وآرام است براي برخي فعاليت هاي دانش آموزان اختصاص يابد.آن هانيازبه فضايي دارندكه درآن جاتمركزحواس داشته باشند. 

 

براي كارهامقصدي درنظربگيريد:

بدون تعيين مقصد،افرادنسبت به فعاليت هايي ازقبيل :تهيه ي گزارش ،تحقيق كردن،تهيه ي جداول وتلاش كردن تمايلي نشان نمي دهند،باوجوداين ،مادانش آموزان رادرانجام كاربه مقصدي واقعي ياخيالي پيوندنمي دهيم.

دربيان مقاصدمي توان ازافعالي مانند:دنبال كردن ،به اطلاع رساندن،به نمايش گذاردن ،دفاع كردن،پنددادن ويايادداشت برداشتن وگزارش دادن استفاده كرد. مثال:

 

 

نمايش هاي فيزيكي ترتيب بدهيد:

ازدانش آموزان بخواهيد،پس ازآن كه چندمفهوم راآموختند،درگروه هاي 4 تا5 نفري فعاليت هاي سرگرم كننده ترتيب دهند.بعدازهرگروه بخواهيديك راه عملي براي هريك ازمفاهيم پيش ببرد.براي آنهامثال بزنيد.بگذاريدهرگروه بداندكه انتظارآن است كه درموردآنچه به نمايش مي گذارد،هم بايد توضيح بدهدوهم جوابگوي پرسش هاباشد.

براي مثال فرض كنيد‹‹نكات ايمني›› به نمايش گذارده مي شود.دانش آموزان بايدهمانندداوربازي فوتبال به درستي يانادرستي آنچه انجام مي شودراي دهند.

شاگردان رادررهنمودهاوبرقراري استانداردهاشركت دهيد  .

همه دوست دارنددرپيشبرداستانداردهاورهنمودهادركلاس وكارهاشركت داشته باشندسهم خودرادرپيشبردفهم عميق تربه كارخواهندبرد.ازاين طريق است كه فرايندتحول روش ها،رهنمودها،استانداردهاوعلايق اغلب تحقيق مي پذيرد. دانش آموزان راواداريدتارهنمودهارابراي پيشرفت نهايي تجزيه وتحليل كنند. ازطريق فرايندي اين چنين كه دانش آموزان راباانتظارات واستانداردهاآشنامي كند،مي توان محيطي به وجودآوردكه درآن دانش آموزان درك خودراتعميق بخشند.دانش آموزان  مي توانند به سادگي وبه طورموفقيت آميزدرتحول رهنمودهاهمانندمواردزيرشركت داشته باشند:

*تعيين رتبه ها

*نمره گذاري رتبه ها

*قواعدكلاس داري

*معيارهاي تكاليف خانه

*علايق موثربراي نمايش دانش ،درك ،مهارت ها واستعدادها

*درنظرگرفتن معيارويژه براي كارهاوماموريت ها

 

تحسين ، پرسش ، تصحيح :

وقتي ازدانش آموزي خواسته مي شود كه كوشش هاي خودرادرمنزله ي رهنمودبراي يكديگربه كارببرند،اغلب راه درست اين كاررانمي دانند.دراين زمينه پيشنهادهاي زيرسودمندند:

1-ازهردانش آموزبخواهيدكه پيشرفت هاي عملي خودرادركارهاارائه دهدوتنهاواقعيت هارابگويد.پس ازانجام اين كار،شنونده ياشنوندگان مي توانندتنهاپرسش هاي روشنگرانه مطرح كنندوپاسخ هاهم بايدبه طورجدي روشنگرباشدوجنبه ي تبليغ نداشته باشد.

2-درحالي كه گروه شركت كننده به كارديگري مشغول است،گروه يادانش آموزشنونده راوادارريدتاچارتي t  شكل تهيه كنندودريك طرف آن فهرستي ازنكات خوب ودرطرف ديگرپيشنهادهاوراه حل هاآورده شود.

3-بعدگروه شنونده به كارديگرمشغول مي شودگروه شركت كننده به اصلاح نظريه هامشغول مي شود.

 

 

دانستن راكناربگذاريدوبيشتربرانديشيدن تاكيدكنيد:

براي پيشبرد‹‹انديشيدن›› ازپرسش هاي ويژه وراهبردهاي مؤثراستفاده كنيد.بيشتردانش آموزان انتظاردارندكه به طورسطحي عمل كنندوبه دانسته هاتوجه دارند. ازدانش آموزان انتظارداشته باشيدتنهابه پاسخگويي سطحي قناعت نكنندوازآنها بخواهيدجمع بندي كنند.بسازند،اطلاعات راگسترش دهند،بيافرينندوتجزيه وتحليل كنند.پرسش هايي نظيرپرسش هاي زيرازاين مقوله اند:

*دراين موردچگونه فكرمي كنيد؟

*راه حل هاي منطقي كدام اند؟

*اين موضوع باآنچه تاكنون خوانده ايدچه ارتباطي دارد؟

*اگرقراربودازاين فكرپيروي كنيم چه كارهايي ضرورت داشت؟

*موضوعات پيچيده وبغرنج كدام اند؟

*تاچه گفته هاباعمل تطابق دارند؟

*تفاوت هاكدام اند؟مواردتشابه هاكدام اند؟

*مسووليتها كدام اند؟

*فوايدكدام اند؟

*قبلا درموردآن چگونه فكروعمل مي كرديم؟

*دفاع قانع كننده مربوط به اين وضع كدام است؟

 

 

 

بازخوردوانگيزش :

بازخورد،اطلاعات مفيدي است كه ازعملكرددانش آموزان به دست مي آيدومعلم آنهارابراي شناخت ،فكركردن ياكوشش بيشترراهنمايي وآماده مي كند. بازخوردهايي كه اساس انگيزه اند،شامل 5 موردزيراست:

1-به وسيله ي يادگيرنده كنترل شده است ودانش آموزتازمان وجودبازخورددركنترل آن است .

2-بازخوردنشان دهنده ي صحت،ميزان موفقيت ياپيشرفت دانش آموزاست.

3-وابسته به زمان است والزما فوري نيست.بعضي مواقع بازخوردتصحيح كننده فوري موردانتظارنيست. تنهافراگيرنده مي داندچه وقت بهترين موقع براي نشان دادن آن است .

4-بازخوردمنظم است. فرصت هاي بازخورددرهنگام فعاليت هاي يادگيري هر20-10 دقيقه بايدتامين شود.

5-قابل داوري نيست.بازخوردمناسب اطلاعات ويژه اي براي تشخيص سره ازناسره به وجودمي آورد.مبتني برتحسين ياتنقيدنيست. بازخوردانگيزه دار،زماني كه فرددرانديشيدن ياپيشرفت گروه هاشركت داردبه وجودمي آيد.

 

محتواراباموسيقي درآميزيد:

وقتي ازماخواسته مي شودكه حروف الفبا رانام ببريد،آهنگي راكه درمدارس ابتدايي درهنگام يادگيري آنها،به كارمي رفت،به يادمي آوريم حتي قرن هامردم از آوازه ها،ملودي ها،ريتم هاواشعاربراي به خاطرسپردن استفاده كرده اند.بنابراين چراما اين كاررادركلاس انجام ندهيم؟سرودي رابسازيدوياددهيدكه حاوي نكات مهم باشديابهتراست كه اين كاررابه عهده دانش آموزان بگذاريم درهرحالت ازاين طريق حافظه تقويت مي شود.

 

مداراواصلاح روش ها :

دانش آموزان به ويژه درابتدايي نيمسال تحصيلي تعهدهارادرساختن يك اجتماعي آموزش ديده مي آزمايند.بعضي ازدانش آموزان درطول سال مارادرموردآزمون قرارمي دهندوبه دنبال علائمي هستندتادريابندتاچه حدودگفته وعمل هماهنگي داريم .وقتي دانش آموزان بازيرپاگذاشتن قوانين يابي اعتنايي به روش هامارادرموردآزمون قرارمي دهند،يك راه براي نمايش محترمانه تعهدخودآن است كه فرصتي براي يادآوردن وسعي دوباره به وجودآوريم هرگاه دانش آموزي ياگروهي نظم رابه هم مي زندياپيروي ازروش هارافراموش مي كندازآنهابخواهيدكه كاررامتوقف كنندوسپس آنهاراراهنمايي كنيدتابارعايت اصول وروش هاكاررابه درستي انجام دهند.هرگزبه آنهاپرخاش نكنيد،بلكه تنهابه يادآوريدومجدداكوشش كنيد. براي مثال اگردانش آموزي قلمي راازروي ميز دوست مجاورش برمي دارد. بايدبه اوبگوييم به نظرمي رسدماراه وروش عاريه گرفتن چيزها راازدوستان فراموش كرده ايم كمي صبركنيد،روش هاي قبلي رابه يادبياوريد،دوباره تحرين كنيدتاكاربه طورصحيح باشد.

مواظب باشيدسرزنش وتنبيه نكنيدوبي دليل پاداش ندهيد.تنهادرمقام مربي كه تمرين هاراهدايت            مي كند آنهارابراي كارخوبشان تشويق كنيد.

 

روش هاراپيش بيني كنيدوآموزش دهيد:

ازطريق پيش بيني وتشخيص روش ها،كلاسي كارآمد،باساختارمناسب وپويابرقراركنيد.روش هايي كه كلاس رابراي همه مطبوع تروموثرترمي كند،عبارتنداز:

*معرفي روش كاردركلاس

*رعايت نظم درورودبه كلاس وترك آن

*جلب دقت ،پس ازيك بحث گروهي يافعاليت

*استفاده ازرنگ هاي مناسب وزمينه هاي مساعد

*درنظرگرفتن اتاق استراحت براي آنهايي كه ازكارخسته مي شوند.

وقتي روش هارايادمي دهيد،همواره آنهاراجداازمحتوامطرح كنيد.اين كمك مي كندكه دانش آموزان ماراجدي بگيرند،برروش هامتمركزشوندوآنهاراخوب يادبگيرند.

مواردزيرمراحل مهمي براي تدريس روش هاست:

1-    از دانش آموزان بخواهيد اهميت روش ها راترسيم كنندياشرح دهند.

2-    روش هارا شرح وبه كمك مدل نشان دهيد.

3-    يادگيري هارادرعمل كنترل كنيد.

4-    دانش آموزان راواداريدتاروش هارابدن نظارت وداوري به درستي انجام دهند.

5-    دانش آموزان راواداريدتاروش هاراحداقل يك بار تمرين كنند. ‹‹تمرين باعث دوام وپايداري رفتار مي شود››

6-    قبل از آنكه دانش آموزان روش هارا يادگيرندببينندآنهارابه يادمي آورندودرك كرده اند.

7-    روش هاي غلط رابدون داوري وبه طريق تربيتي اصلاح كنيد.

 

 

 

باشركت دانش آموزان درس رامروركنيد.

وقتي دانش آموزان درزمينه تدريس شده معلومات كافي به دست آوردند،5 دقيقه فرصت بدهيدتاآنهارابه يادآورند،ووسعت ببخشيد.دراين رهگذاريك شركت كننده ديگر(دانش آموز)استفاده كنيدكه كارجنبه ي تفريحي پيدا كند.دراين زمينه رهنمودهاي زيرمؤثرند:

1-ازشاگردان بخواهيدگروه هاي دونفري تشكيل دهند.اگرتعدادافراد،فرداست ازيكي بخواهيددرنقش مشاهده گرباشد.

2-وقتي افراددونفري باهم كارمي كنندنقش هركدام رامشخص كنيد.

3-ازشاگردان بخواهيددر5 دقيقه به اين قواعدعمل كنند:

*آنهامي توانندازيادداشت هااستفاده كنند.

*هربارتنهايكي ازآنهاپاسخگوباشد.

*دانش آموزان به نوبت ازهم پرسش كنند.

*آنهايي كه مي پرسندازتكرارمطلب خودداري كنند.

*آنهانبايدهم زمان ازهم پرسش كنند.

*پاسخگومجبورنيست همه مطالب راپاسخ دهد،بلكه مي تواندبه آنچه به ياددارداكتفاكند.

 

دانش آموزان براي تعيين ميزان توانمندي هاي خودگواهينامه صادرمي كنند.

دانش آموزان همواره باتكليف درمنزل كنارنمي آيند.براساس يك عقيده كاردرمنزل ازحجم كاردركلاس مي كاهدودردانش آموزان نگرش هاوانگيزش راتوسعه مي بخشد.براي تشويق دانش آموزان براي انجام دادن تكاليف درمنزل ،گرفتن گواهينامكه مثال خوبي است.هركشوري براي شهروندي كه بااستانداردهاي موردنيازآشناشده اندواستحقاق رانندگي دارند،گواهي رانندگي صادرمي كند.گرفتن گواهينامه رانندگي به ايجادانگيزه ازسوي مقامات نيازي نداردونتيجه يك نيازطبيعي است. يك راه براي پيشبردنگرش ورفتارازطريق تعيين تكليف براي منزل آن است كه درباره ي چندوچون گرفتن گواهينامه رانندگي بحث كنيدومشخص كنيدكه اخذگواهينامه نيازبه انگيزه نداردودراثرانتخاب ونيازيك شهروندامكان پذيراست تاكيدكنيدكه داشتن گواهينامه حق هرشهروندوامري طبيعي است ومسولين آن رابه مثابت پاداش ياتنبيه به شخص نمي دهند.درباره ي گواهينامه خودساخت براي دانش آموزان توضيح دهيد.نشان دهيدكه اين گواهينامه مربوط به تصميم گيري دانش آموزان است وبه آنهايي مربوط است كه مي خواهند براي كارخودمعياري قايل شوند.آن به خوددانش آموزان مربوط است كه براي كارهاي خوبي كه انجام مي دهند ونمره اي كه اخذكرده ايداقدام كنند. زماني كه دانش آموزان گواهينامه دارند،مي توانندآن رانشان دهندوتمام نمره رابراي فعاليت هاي منزل دريافت كنند. به اين طريق دانش آموزان مهارت ودانش خودراازطريق تمرين افزايش مي دهد. گواهينامه خودساخته قانع ازآن نيست كه دانش آموزان درآزمون هاي كوچك وبزرگ كلاس شركت كنند.بگذاريدافرادي ذي ربط حرف دانش آموزان رابشنوندوكارآنهاراببينند.دانش آموزان هم مانندورزشكاران ياتمايل دارند. درنزدكساني كه برايشان        محترم اند كاردشوارومهمي انجام دهند.اين كاربسيارپرانگيزه است. دراين رهگذرراه هاي زيادي وجوددارندكه مي توان ازآنهااستفاده كرد:

1-دانش آموزان راواداريددرآنچه توليدكرده اندباديگران سهيم شوند.

2-اثردانش آموزان راروي ديوار،درمجلات يادرسالن به نمايش بگذاريد.

3-ازوالدين واعضاي انجمن خانه ومدرسه دعوت كنيدتاآنچه رادانش آموزان عرضه مي كنندوحاصل يادگيري وموفقيت آنهاست تماشاكنند.

4-ازدانش آموزان بخواهيدحرف هاي تازه خودرابراي دوست بغل دستي خودتعريف كند.

5-ازدانش آموزان بخواهيدكه والدين خودرامتوجه كارخودكنندتاآنهابانوشتن يادداشت نسبت به داشتن چنين فرزندي افتخاركنند.

 6-دانش آموزان راواداريد كه ازهرطريق (ماننداينترنت)كارشان رادرمعرض نمايش بگذارندوبازخوردآن رادريافت كنند.

7-ازدانش آموزان بخواهيدگروه هايي تشكيل دهندوازرهبردها،تحسين ،پرسش وتصحيح آنهابهره مندشوند.

بررسي موانع بهره گيري ازفناوري آموزشي درفراينديادگيري-ياددهي

*عدم دسترسي به وسايل وتجهيزات آموزشي

*عدم انطباق بين موضوعات درسي ووسايل وتجهيزات آموزشي

*عدم تناسب وسايل وتجهيزات موجودباتعداددانش آموزان كلاس

*فقدان آزمايشگاه وكارگاه هاي مناسب درمدارس

*عدم تخصيص اعتبارات لازم براي تهيه وسايل وامكانات آموزشي

*كمبودنيروي انساني متخصص درزمينه فناوري آموزشي

*فقدان كتب راهنمادرزمينه راهنماي استفاده ازوسايل آموزشي

*عدم احساس نيازبه روش هاي نوتدريس وتجهيزات آموزشي

*عدم وجودتحقيقات ونشريات مفيددرزمينه ي ثمربخشي فناوري آموزشي

*عدم تطبيق حجم محتواي كتاب هاي درسي باميزان ساعات تدريس هفتگي

درمجموع ،بيشتراز50/. ازمعلمان معتقدندكه كمبودوسايل وامكانات آموزشي به طورزيادوخيلي زيادمانع بهره گيري ازفناوري آموزشي درفرايندياددهي – يادگيري مي شود. هم چنين بيشترها اعتقادبراين دارندكه نارسايي هاي موجوددربرنامه ريزي آموزشي درزمينه استفاده ازتجهيزات آموزشي به طورخيلي زيادوزيادمانع بهره گيري ازفناوري آموزشي درفرايندياددهي – يادگيري مي شود.

 

نگرش معلمان نسبت به تاثيرفناوري آموزشي درفرايندياددهي-يادگيري

*خارج كردن كلاس ازحالت يكنواخت وغيرفعال

*ايجادانگيزه وفعال كردن دانش آموزان درجريان يادگيري

*بروزخلاقيت ونوآوري دردانش آموزان

*تسريع درامريادگيري فراگيرندگان

*حذف عوامل مخل كلاس درس

درمجموع ،بيشترمعلمان درحدزيادنگرش مثبت به تاثيرفناوري درفرايندياددهي – يادگيري دارند.

 

راهبردهاي يادگيري انفرادي درميان گروه

راهبردهاي يادگيري اغلب به صورت تركيبي باهم مورداستفاده قرارمي گيرند.درواقع ساختارهاي موازي يادگيري سازوكارهاي رسمي ياغيررسمي هستندكه براي ايجادتغييروبه عبارتي براي يادگيري براي يادگيري به كارمي روند.‹‹گروه هاي يادگيري ›› سازوكارمي كند.رسمي است كه درخدمت يادگيري هاي انفرادي موثرومفيدواقع مي شود.اگربخواهيم تعريفي ازگروه هاي يادگيري به دست دهيم بايدبگوييم كه گردهم آمدن عده اي افرادبراي متمركز شدن روي موضوع يادگيري خودوبهره مندي ازتوانمندي هاي ذهني جمعي دركسب دانش وبينش مهارت هاي فردي موردنظراست. استفاده ازاين راهبردبه ويژه دريادگيري موضوعاتي مرتبط بافناوري اطلاعات فنون سخنوري ،فنون پژوهشي،شناخت مشاغل وحرف ونظايرآن ها مفيدتربه نظرمي رسد.نكته اي قابل توجه اين است كه يادگيري فردي درميان جمع ازهدف هاي اساسي كاربرد اين راهبرداست .چنانچه بخواهيم بدانيم كه چه زماني بهتراست ازاين راهبرداستفاده كنيم بهتراست به اين مواردونظايرآن ها بينديشيم :

*هنگامي كه دريك زمينه ي خاص ،امكان آموزشي رسمي ومستقيم وجودنداردومامجبورمي شويم سازوكارهايي رابراي كسب دانش ومهارت هاي لازم براي يادگيرندگان پيش بيني كنيم.

*هنگامي كه زمان آن چنان محدوداست كه فرصتي براي سازمان دهي آموزشي نظام مندنداريم وبامحيط دردسترس وشرايط موجودچنان امكاني رابه مانمي دهد.

*براي ايجادهمكاري وتعاون درانجام دادن كاروتشويق افرادبه توجه به انديشه هاي يكديگروبهره مندي ازراه هاي متفاوت حل مسئله ويادگيري ازيكديگر.

*براي پيشبرديادگيري ازطريق حمايت هم كلاسان وهم سالان ازيكديگر،كاري كه درشرايط معمول رسمي وكلاسي به سهولت قابل پي گيري نيست مثل چگونگي استفاده ازاينترنت دركاررايانه اي ياچگونگي فيش برداري دركارپژوهشي.

شمادرمقام مدير،معلم،.راهنماويامسئول آموزش ويادگيري ،هرزمان كه احساس مي كنيدازطريق آموزش رسمي وكلاسي تحقق هدفي خاص ازيادگيري براي عده اي ازدانش آموزان مشكل است،وياهرزمان كه احساس مي كنيدازجانب دانش آموزان – حتي ازجانب بعضي ازآن هارغبت وعلاقه به انجام دادن كارجمعي واضافي وجوددارد،بدانيدكه همان موقع زمان مناسب بهره گيري ازاين راهبرديادگيري است. فقط توجه داشته باشيدكه هم علاقه واشتياق شركت كنندگان به استفاده ازاين راهبردمهم است وهم طول زمان تشكيل گروه وموقع انجام كارنيزبايدمناسب باشد.براي مثال:انجام دادن اين چنين كارهاي گروهي درصورت تمايل گروه به هنگام ناهاروياصبح زود،قبل ازتشكيل كلاس هاي رسمي،به نتايج بهتري خواهدانجاميد.

نكته ي قابل توجه ديگري دركسب موفقيت دربه كارگيري اين راهبرد،قراردادن لوازم منابع ضروري براي يادگيري دراختيارگروه يادگيري است. استفاده ازروزنامه ،مجله،كتاب،پيام اينترنتي واطلاعات ديگر، نمونه هايي ازمنابع مورداستفاده است.

آخرين نكته ي قابل ذكردربرپايي گروه هاي يادگيري ازجانب معلمان ،زيرنظرداشتن آگاهانه ي كار،رهبري مديريتي وهدايت هوشمندانه ي كارگروهي است،به نحوي كه باجلوگيري ازاتلاف وقت، انجام دادن كارگروهي موجبات يادگيري بيشتري رافراهم كندومهم ترازآن اشتياق يادگيري گروهي راافزايش دهد.تشكيل گروه هاي يادگيري هنگامي به بالاترين سطح بهره وري خواهدرسيدكه پيوسته ازيادگيري ورشدفردي درميان جمع حمايت كند.

 

محدوديت هاوپيشنهادها

محدوديت ها همان هايي هستندكه تاكنون به آنهااشاره كرده ايم .امابسياري ازهمكاران فرهيخته ماوراي اين محدوديت ها،به نقش رسالت خودبه خوبي واقفه اندواين رهنمودهاراازديربازبه كارگرفته اندوبامطالعه اين رشته مقالات درحدامكانات خود:

*دروس گذشته راباهمكاري دانش آموزان باتاكيد برفهم آنهامرورخواهندكرد.

*دانش آموزان رادرارزشيابي كارخودشان شركت خواهندداد.

*برانديشيدن بيشترتاكيدخواهندكرد.

*مطالب ومحتواراباواقعيات زندگي روزمره پيوندخواهندداد.

*ازهمه امكانات شعر،طنز،شوخي وموسيقي براي تامين فضايي دلچسب به منظورآموزش ،استفاده خواهندكرد.

*احترام به دانش آموزان بارعايت پيچيدگي هاي رواني آنهارامدنظرخواهندداشت.

*نتايج ومحصولات عملي ،علمي وآموزشي دانش آموزان رادرمعرض ديدوشنودافرادذي ربط قرارخواهندداد.

*براي ايجادانگيزه درمعلمان استفاده كننده ازفناوري آموزشي توصيه مي شوداين قبيل معلمان موردتشوبق مسؤولان آموزشي قرارگيرندوازخدمات آنان به نحواحسن تقديروتشكربه عمل آيد.

*باتوجه به عدم انطباق موضوعات درسي وتجهيزات آموزشي موردنياز،توصيه مي شودبرنامه ريزان دقت لازم رادرتدوين موضوعات درسي داشته باشندوانطباق موضوعات درسي ووسايل آموزشي رامدنظرقراردهند.

*به منظوراستفاده ازفناوري آموزشي درجريان تدريس ويادگيري پيشنهادمي شودمدارس باتوجه به تعداددانش آموزان ورشته هاي تحصيلي به آزمايشگاه وكارگاه وتجهيزات آموزشي باتوجه به موضوعات درسي تجهيزشده واعتبارات لازم رابراي تهيه وسايل وامكانات موردنيازمدارس قرارگيرد.

*پيش بيني نيروي انساني متخصص درزمينه ي فناوري آموزشي ازقبيل متصدي آزمايشگاه ، كارگاه وفناورآموزشي .

*تهيه ي كتب راهنما درزمينه ي راهنمايي معلمان براي استفاده بهينه ازوسايل وتجهيزات آموزشي درجريان تدريس .

*درارزشيابي ازعمل كردمعلمان تنهابه ملاك هايي ازقبيل درصدقبولي دانش آموزان ومعدل كلاسي تاكيدنشود،بلكه ميزان استفاده معلمان ازفناوري آموزشي نيزمدنظرقرارگيردومعلمان احساس نكنندكه بكارگيري وسايل وامكانات آموزشي تاثيري درروندارزشيابي عمل كردآنان ندارد.

http://farajidasht.blogfa.com

 منابع

رشدتكنولوژي آموزشي – دوره ي نوزدهم – مهرماه 1383-1382

رشدتكنولوژي آموزشي – دوره ي بيستم – اسفندماه 1384

رشدتكنولوژي آموزشي – دوره ي هجدهم – ارديبهشت ماه 82-1381

رشدتكنولوژي آموزشي – دوره ي هجدهم – بهمن ماه 82-1381

رشدتكنولوژي آموزشي – دوره ي هجدهم – اسفندماه 82-1381

پيوند – اسفندماه 1383 – شماره 305

رشدتكنولوژي آموزشي – دوره ي بيست ويكم – آبان ماه 1384

رشدتكنولوژي آموزشي – دوره ي بيست ويكم – مهرماه 1384