انواع سوالات استنباطی و مفهومی
الف) سؤالات همگرا :
پرسش هایی هدف از آن رسیدن به یک جواب متداول ، معین و خاص است.
در این نوع سؤال نظر و دیدگاههای افراد فاقد اهمیت و اعتبار بوده و تنها پاسخ هایی مورد نظر است که توسط کتاب های درسی و معلم در اختیار او گذاشته شده است .
ب) سؤالات واگرا :
سؤالاتی که دامنه پاسخ آنها محدود به یک جواب و راه حل نبوده و آزمون دهنده می تواند از راههای متفاوت و البته صحیح و قابل قبول به جواب های متعدد دست یابد .
ویژگی آین گونه سؤالات این است که ، تفکرات دانش آموزان را برانگیخته و سبب می شود که آنان براساس سیالی و جریان پیداکردن ارتباط فکری خود ، پاسخ آنها را با انعطاف پذیری هرچه بیشتر و رعایت اصالت ارائه دهند
انواع سؤالات از نظر دوبونو :
الف ) سؤالات شکارکننده :
در این گونه سؤالات هدف مشخص است و شامل سؤالاتی در زمینه بررسی مطالب و موضوعات مختلف و تأیید یا رد حدسیات و اطلاعات جمع آوری شده می گردند.
ب) سؤالات کاوش کننده :
هدف نهایی آن نامشخص بوده و نمی توان پاسخ آنها را از قبل پیش بینی نمود و فهمید ، بلکه دانش آموزان بایستی به صورت کاوشگر و جستجوگر عمل نموده و به کشف و شهود رسیده و پاسخ را در پایان ارائه دهند.
سؤالات مطلوب از نظر تورنس و اسبورن :
بهترین و ایده آل ترین سؤالات ، سؤالهای برانگیزاننده و محرک تفکر هستند.
این گونه سؤالات سبب می شوند تا مسئله به مسیر تفکر وسیع تر و عمیق تر و جامع تر و جدیدتر کشانده شود.
به عبارتی دانش آموز با دیدی متفاوت تر از آنچه معمول است به مسأله نگاه کند و با استفاده از آفرینندگی خود پاسخ آن را ارائه دهد.
نکته : در سال های اخیر نیز کوشش شده است که با استفاده از سازمان دهنده های تصویری ، فرآیند تفکر دانش آموزان را تحریک نموده و به عکس العمل وادارند و سپس مورد ارزشیابی قرار دهند.
سازمان دهنده های تصویری شامل : تصاویر ، نقشه ها و نمودارها هستند که با رویکرد ساختاری در یادگیری و ادراک دانش و فراشناخت انطباق و سازگاری دارند.
http://farajidasht.blogfa.com
بهروز فرجي دشت